شناسایی اراضی شهری با استفاده از تصاویر ماهواره‌ای سنتینل 1 و 2 بر پایۀ سامانۀ گوگل‌ارث انجین (GEE)

نویسندگان

1 استادیار گروه جغرافیا، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران

doi
10.22059/jurbangeo.2020.301237.1270
چکیده

استفاده از روش‌های مناسب و تصاویر ماهواره‌ای به‌روز در مطالعات مختلف، به‌ویژه مطالعات شهری می‌تواند در تولید نقشه‌های شهری تأثیر بسیاری داشته باشد. یکی از این داده‌های مهم، نقشة مربوط به حدود اراضی شهری است که با استفاده از روش‌های مختلف قابل‌استخراج است. هدف پژوهش حاضر استخراج اراضی شهری تعدادی از شهرهای ایران به‌کمک تصاویر ماهواره‌ای سنتینل 1 (SAR) و سنتینل 2 بر پایة سامانة گوگل‌ارث انجین (GEE) است؛ بدین‌منظور تصاویر راداری سنتینل 1 و اپتیکی سنتینل 2 به‌صورت سری زمانی از اول ژانویة 2017 تا اول ژانویة 2020 برای 20 شهر ایران انتخاب و وارد محیط گوگل‌ارث انجین شدند. سپس در محیط این سامانه، ابتدا میانگین و انحراف از معیار تصاویر سری زمانی راداری تهیه و با اعمال آستانه، اراضی بالقوة شهری استخراج شد. پوشش گیاهی حداکثر، پهنه‌های آبی و مناطق پرشیب و کوهستانی نیز به‌کمک تصاویر سنتینل 2 و مدل‌های رقومی ارتفاعی استخراج شدند. با اعمال آستانه نیز تصاویر ماسک ایجاد شدند. درنهایت با اعمال این تصاویر روی نقشة اراضی بالقوة شهری، نقشة اراضی هدف ایجاد و با اعمال فیلتر 3×3 برای حذف پیکسل‌های منفرد و اشتباه، نقشة نهایی اراضی شهری استخراج شد. به‌منظور بررسی صحت نقشه‌ها از ضریب کاپا، صحت کلی، صحت کاربر و صحت تولیدکننده استفاده شد. نتایج نشان می‌دهد، میانگین ضریب کاپا برای 20 شهر، 16/86 درصد است که بیشترین آن به شهر رشت و کمترین آن به کرمان مربوط است. همچنین شهرهای واقع در مناطق خشک و نیمه‌خشک، صحت کمتری دارند. همچنین مشخص شد سامانة GEE قادر است حجم زیادی از داده‌ها را در زمان بسیار اندک با دقت بالا پردازش کند.