تاثیر محرک متیل‌جاسمونات بر تولید آلکالوئیدهای تروپانی در ریشه‌های مویین تراریخت گیاه شابیزک (Atropa belladonna)

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد بیوتکنولوژی کشاورزی، دانشکده‌ی کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد. مشهد، ایران.

2 استاد گروه بیوتکنولوژی و به‌نژادی گیاهی، دانشکده‌ی کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد. مشهد، ایران.

3 دانشیار گروه بیوتکنولوژی و به‌نژادی گیاهی، دانشکده‌ی کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد. مشهد، ایران

doi
10.22103/jab.2018.1879
چکیده

آلکالوییدهای پاراسمپاتیک آتروپین و اسکوپولامین در شابیزک (Atropa belladonna) تجمع می­یابند و اهمیت زیادی در صنعت داروسازی دارند. در این تحقیق، با استفاده از نژاد  A4باکتری آگروباکتریوم رایزوژنز، ریشه مویین تراریخت در گیاه شابیزک تولید گردید. اثر غلظت­های مختلف متیل­جاسمونات (0، 150 و 300 میکرومولار) بر میزان تولید آتروپین و اسکوپولامین در ریشه­های مویین تراریخت به مدت 24 ساعت مورد بررسی قرار گرفت. سپس مقادیر دو آلکالویید تروپان، یعنی آتروپین و اسکوپولامین به وسیله­ی روش HPLC اندازه­گیری شد. مقدار آلکالویید­های تروپان به طور معنی­داری در ریشه­های مویین افزایش یافت. نتایج نشان داد که مقدار آتروپین و اسکوپولامین در ریشه­های مویین تراریخت به ترتیب از 12/0 به 715/1 و 0195/0 به 45/0 میلی­گرم در 100 میلی­گرم وزن خشک رسید. متیل­جاسمونات به طور چشمگیری هر دو آلکالویید تروپان، آتروپین و اسکوپولامین را افزایش داد. مقدار آلکالویید­های تروپان در غلظت 300 میکرومولار از متیل­جاسمونات در مقایسه با غلظت 150 میکرومولار و نمونه­ی شاهد افزایش یافت. در نتیجه پیشنهاد می­شود که ریشه­های مویین می­توانند به جای گیاهان به منظور مطالعات بیشتر و تولید آلکالویید­های تروپان در ابعاد اقتصادی و تجاری استفاده شوند.