تأثیر آبگیری سد سیمره بر شبکۀ پایش کیفی منابع آب پایین‏دست

نویسندگان

1 کارشناس پژوهشی مؤسسۀ تحقیقات آب وزارت نیرو

2 استادیار پژوهشی مؤسسۀ تحقیقات آب، وزارت نیرو

3 کارشناس پژوهشی موسسه تحقیقات آب وزارت نیرو

4 استادیار پژوهشی مؤسسۀ تحقیقات آب، وزارت نیرو

5 استادیار پژوهشی مؤسسۀ تحقیقات آب، وزارت نیرو

6 کارشناس پژوهشی موسسه تحقیقات آب وزارت نیرو

doi
10.22059/ije.2022.330091.1544
چکیده

سدهای احداثی به عنوان سازۀ غیرطبیعی در بستر رودخانه‏ها اگرچه به عنوان یک ابزار مدیریتی و برنامه‏ریزی مطرح است، اما عدم مدیریت و پایش کمی و کیفی آن می‏تواند مشکلات محیط ‏زیست را در بر داشته باشد. سد سیمره در حوضۀ آبریز کرخه با هدف تولید انرژی برق‌آبی، افزایش قدرت تنظیم سدهای پایین‌دست و کنترل سیلاب از سال 1390 آبگیری شد. با توجه به فرایندهای آبی در شبکۀ منابع آب سد و ارزیابی کمی و کیفی نقش آبگیری، نمونه‏برداری کمی و کیفی پیش و پس از احداث سد در یک دورۀ 10 ساله انجام گرفت. بررسی نتایج کیفی نشان داد نقش سازندهای زمین‏شناسی به‌خصوص سازندهای گچساران و آسماری در افزایش غلظت املاح و انحلال مؤثر بوده و چشمه‏های ساحل چپ با توجه به ضخامت و حجم بیشتر سازندهای گچساران و آسماری، روند تغییرات بیشتر کیفی را داشته است. از طرفی نیز همبستگی بین تراز آب مخزن در دورۀ آبگیری و پارامترهای کیفی نشان داد آبگیری مخزن سد بیشترین تأثیر را در چشمه‏های ساحل راست داشته و ارتباط بیشتری در تغییرات داشته است. نتایج آنالیز کیفی در رودخانۀ سیمره نیز نشان داد آنومالی در پارامترهای کیفی ایستگاه R4 با توجه به دو عامل نزولات آسمانی در فصل بهار و اضافه شدن آب خروجی از نیروگاه در تغییر کیفیت آب تأثیرگذار داشته است.