فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف از این پژوهش، بررسی خصوصیات هیدروژئوشیمیایی چشمه‎های آب گرم مربوط به میدان زمین‎گرمایی خوی- ماکو، تأثیر واحدهای سنگی و نقش سیالات هیدروترمال بر افزایش غلظت عناصر در ترکیب آب چشمه‎ها و تخمین دمای مخزن بود که برای این منظور در شهریورماه 1397 از آب چشمه‎های گرم و سرد منطقۀ مطالعه‏شده نمونه‏برداری صورت گرفت. نتایج بررسی‏های هیدروشیمیایی نشان می‏دهد آب چشمه‎ها جزء ردۀ آب‎های محصور و کم‏عمق با تیپ بی‏کربناتۀ سدیک است، به طوری که مقدار Na و HCO3 به‏ترتیب 736 و 2122 میلی‎گرم بر لیتر می‎رسد. نتایج بررسی نسبت‏های مختلف یونی و نمودار‏های هیدروژئوشیمیایی نشان داد زیاد بودن غلظت عناصر در ترکیب آب چشمه بیشتر مربوط به تأثیر سنگ‎های میزبان و فرایند تعویض یونی است. در چشمه‏‏های آب گرم با غلظت زیاد HCO3, Na و عناصر فرعی As و B با مقادیر 47/1 و 7/0میلی‎گرم بر لیتر، به دلیل نبود سنگ‏های تبخیری، همچنین به دلیل حضور توده‏های گرم ماگمایی در اعماق، منشأ این یون‏ها می‏تواند به جدایش آن‏ها از سیستم ماگمایی و هیدروترمال مرتبط باشد. آب‏های حرارتی منطقۀ مطالعه‏شده بر اساس دیاگرام Na-K-Mg جزء آب‏های نابالغ است، بنابراین نتایج حاصل از ژئوترمومتر‏های کاتیونی با دمای مخزن بین 22 تا 667 درجۀ سانتی‎گراد نمی‎تواند از صحت و دقت کافی برخوردار باشد. بر اساس نتایج حاصل از ژئوترمومترهای سیلیس، شاخص اشباعیت کانی‏های کوارتز و کلسدونی و مدل اختلاط آنتالپی سیلیس دمای مخزن خیلی زیاد نیست و حدود 70 تا 78 درجۀ سانتی‏گراد برآورد می‎شود.