بررسی آثار تغییر اقلیم بر رواناب به کمک مدل درخت تصمیم (مطالعۀ موردی:حوضۀ زرینگل)
نویسندگان
1 کارشناس ارشد مهندسی منابع آب،گروه آب و خاک، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان
2 دانشیار، دانشکدۀ مهندسی آب و خاک، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان
3 دانشیار، دانشکدۀ مهندسی آب و خاک، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان
doi
10.22059/ije.2022.332407.1566چکیده
برای بررسی اثر تغییر اقلیم بر رواناب در حوضۀ آبریز زرینگل در استان گلستان پس از مدلسازی بارش رواناب به کمک مدل درخت تصمیم M5 از نتایج مدل گردش عمومی HADGEM2 تحت دو سناریو RCP 4.5 وRCP 8.5 برای پیشبینی رواناب برای دورههای اقلیمی آیندۀ نزدیک، میانی و دور استفاده شد. نتایج آزمون منـ کندال برای تشخیص روند در دورۀ 1995ـ 2015 نشان داد فقط بارش در فصل تابستان و دما در فصل بهار و تابستان افزایش معنادار داشتند. با اینوجود، تأثیر افزایش دما باعث کاهش معنادار دبی در بیشتر فصلها و میانگین سالانۀ دبی شد. همچنین، مدل لارس از کارایی لازم برای تولید دادههای بارش و دما برخوردار بود. بررسی تغییر اقلیم در حوضۀ آبریز زرینگل بیانگر آن بود که تغییرات بارش از الگوی افزایشی و یا کاهشی خاصی پیروی نمیکند، اما دمای هوا تحت هر دو سناریوی اقلیمی با افزایش همراه خواهد بود، به طوری که دمای سالانه بهطور میانگین حدود 5/0 تا 5 درجۀ سانتیگراد افزایش خواهد یافت که بیشترین افزایش دما برای سناریوی RCP 8.8 در آیندۀ دور بود. نتایج خروجی دو مدل M5 و MLR نشان داد مدل M5 قادر است ضریب همبستگی را از 7/0 به حدود 87/0 افزایش دهد و مقدار خطای RMSE را از 82/0 به 59/0 کاهش دهد. بر اساس نتایج خروجی مدل M5، رواناب در منطقۀ مطالعاتی نیز طی دورههای آتی با کاهش همراه خواهد بود و بیشترین میزان کاهش میانگین دبی ماهانه در آیندۀ دور حدود 41 درصد در ماه مارس برای سناریوی RCP 8.5 برآورد شد.