تخمین میزان بارش با استفاده از تولیدات ماهوارهمحور PERSIANN-CDR و CMC (مطالعۀ موردی: بالادست سد زاینده رود)
نویسندگان
1 استادیار، گروه عمران، دانشکدۀ عمران حملونقل، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران
2 استادیار، گروه نقشهبرداری، دانشکدۀ عمران حملونقل، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران
3 دانشیار، گروه عمران، دانشکدۀ عمران حملونقل، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران
doi
10.22059/ije.2022.329671.1542چکیده
میزان بارش و اندازهگیری آن توسط ایستگاههای بارانسنجی و برفسنجی از مهمترین دادهها در مدیریت منابع آب است. با اینوجود، اندازهگیری این دادهها با محدودیتهایی از هر دو منظر زمانی و مکانی همراه است. با توسعۀ دادههای ماهوارهمحور مختلف تخمین بارش SRE (Satellite based Rainfall Estimates)، امکان بررسی، ارزیابی و مقایسۀ بین دادههای تخمین بارش ماهوارهمحور و مقادیر ثبتشده در ایستگاههای زمینی در نقاط مختلف از جمله ایران و با در نظر گرفتن شرایط مختلف اقلیمی کشور فراهم میشود. در این تحقیق، با انتخاب بالادست سد زایندهرود به عنوان محدودۀ مطالعاتی، از دو دسته دادۀ تخمین بارش ماهوارهمحور PERSIANN-CDR(PERSIANN-Climate Data Record) و Canadian Meteorological Centre (CMC) Daily Snow Depth Analysis Data بهترتیب برای بررسی دو متغیر بارندگی و آب معادل برف طی سالهای 1999 تا 2019 استفاده میشود. هدف اصلی تحقیق حاضر، بررسی عملکرد این دو دسته دادۀ ماهوارهمحور با استفاده از دادههای ایستگاههای زمینی (در مجموع، 16 ایستگاه بارانسنجی و 14 ایستگاه برفسنجی) در ناحیۀ بالادست سد زایندهرود در مقیاس زمانی ماهانه در بازۀ زمانی 1378 تا 1398 (1999 تا 2019) است. به اینمنظور، از شاخصهای ارزیابی ضریب همبستگی، جذر متوسط مربعات خطا و خطای نسبی استفاده میشود. علاوه بر آن، با استفاده از آمارههای دستهبندی عملکرد دادههای ماهوارهمحور در تشخیص بارش بررسی میشود. بر اساس نتایج بهدستآمده، ضریب همبستگی 48/0 و خطای نسبی 55/54 درصد نشاندهندۀ آن است که در مقیاس کلی، با استفاده از دادههای تخمین بارندگی ماهوارهمحور PERSIANN-CDR مقدار بارندگی بالادست سد زایندهرود به صورت تخمین رو به بالا برآورد میشود. همچنین، نتایج ارزیابی دادههای تخمین آب معادل برف CMC نشاندهندۀ آن است که نتایج بهترین برآورد آب معادل برف توسط این دادهها با خطای 22/4 درصد و بیشترین همبستگی (CC) برابر با 34/0 است.