بررسی اثر شکاف نرخ ارز آزاد و رسمی بر واردات نهاده‌های دامی: مطالعة موردی کنجالة سویا، ذرت و جو

نویسندگان

1 استادیار اقتصاد کشاورزی، مؤسسة پژوهش‏های برنامه‌ریزی، اقتصاد کشاورزی و توسعة روستایی، تهران، ایران

2 پژوهشگر مؤسسة پژوهش‏های برنامه‌ریزی، اقتصاد کشاورزی و توسعة روستایی، تهران، ایران

doi
10.30490/aead.2024.361732.1506
چکیده

مدیریت تغییرات و بحران‌های بازار ارز از دغدغه‌های مهم سیاست‌گذاران ایران است. با توجه به تأثیرپذیری تجارت نهاد‌ه‌های کشاورزی از تغییرات نرخ ارز، از یک سو و ارتباط تنگاتنگ واردات نهاده‌های بخش کشاورزی با امنیت غذایی، از سوی دیگر، شناخت اثرات و ارتباط نرخ ارز با تجارت نهاده‌های کشاورزی برای سیاست‌گذاری مناسب در این بخش به‏‌ویژه اهمیت دارد. در این راستا، هدف مطالعه حاضر بررسی اثر شکاف نرخ ارز آزاد و رسمی روی حجم واردات نهاده‌های دامی با استفاده از رویکرد مارکوف سوئیچینگ در طول سال‌های 1400-1372 بود. نتایج آزمون غیرخطی نشان داد که رابطة شکاف نرخ ارز آزاد و رسمی با حجم واردات هر کدام از نهاده‌‎های ذرت، جو و کنجاله سویا به‏‌صورت غیرخطی است. نتایج برآورد مدل مارکوف سوئیچینگ نیز نشان داد که اثر شکاف بین نرخ ارز آزاد و رسمی روی حجم واردات ذرت، جو و کنجالة سویا مثبت و معنی‌‏دار است و با افزایش شکاف بین نرخ ارز آزاد و رسمی، تقاضا برای واردات ذرت، جو و کنجالة سویا نیز افزایش می‌یابد. بنابراین، کاهش فاصله بین نرخ ارز آزاد و رسمی با اعمال سیاست‌های مناسب، خرید به‌‏موقع نهاده‌ها از بازارهای جهانی و بازنگری در فرآیند تجارت نهاده‌های دام و طیور از پیشنهادهای پژوهش حاضر به‌‏شمار می‌روند.