فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

محیط‌زیست کشاورزی در معرض آسیب­‌های مختلف از جمله شوری خاک و آلودگی آب­های زیرزمینی بوده، که از مهم‏ترین دلایل آن تبخیر و تعرق زیاد و مدیریت نامناسب منابع آب است. از این‌‏رو، اجرای سیاست‌­ها یا برنامه‌­های کاهش خسارات راهی برای غلبه بر این چالش زیست­‌محیطی است. با این همه، اجرای درست سیاست هم به ارزیابی مقرون‏‌به‏‌صرفه و هم به حمایت اجتماعی نیاز دارد. هدف مطالعة حاضر بررسی تمایل کشاورزان به پرداخت، تجزیه‌‏وتحلیل منبع ناهمگونی و تعیین اقدامات کشاورزی برای کاهش خسارات زیست‌‏محیطی و مزایای به‏‌دست‏‌آمده از اجرای آنها با استفاده از روش آزمون انتخاب بود. بدین منظور، مدل لاجیت مختلط و کلاس پنهان برای تفکیک ترجیحات اجتماعی ناهمگن به‏‌کار گرفته شد. داده­‌های مورد نظر از طریق مصاحبه حضوری و تکمیل پرسشنامه از 108 بهره­‌بردار دشت عباس استان ایلام در سال 1400 به‌­دست آمد. نتایج نشان داد که تمایل به پرداخت افراد از ویژگی­‌های اقتصادی- اجتماعی (سطح تحصیلات، سن، بعد خانوار، گرایش زیست‏‌محیطی) و عوامل دیگری همانند استفاده از آب چاه تأثیر می‏‌پذیرد. بنابراین، برای بهبود کارآیی و جهان‏‌شمول‌بودن خط مشی، باید تمایل و ناهمگونی ترجیحات عمومی به‏‌طور کامل در تدوین سیاست لحاظ شود. همچنین، بر اساس نتایج به‏‌دست‌‏آمده از مدل لاجیت مختلط و کلاس پنهان، مازاد جبرانی سناریوهای بهبود آبخوان مشخص و محاسبه شد. مقادیر تمایل به پرداخت از سناریوی بهبود متوسط به سناریوی بهبود مطلوب محیط زیست آبخوان افزایش یافت. مازاد جبرانی برای بهبود مطلوب ویژگی­‌ها، به‌‏ترتیب، حدود 98 و 138 هزار تومان ماهانه به ازای هر هکتار برآورد شد. پژوهش حاضر نشان داد که کاهش بیابان‌زایی، کاهش سطح نیزار و حفاظت از کیفیت آب و همچنین، تعداد مشاغل روستایی محافظت‌‏شده، همگی عوامل تعیین‌کننده اولویت‏‌های کشاورزان برای تعیین طرح‌های سیاست جایگزین به‌‏شمار می‏‌روند.