نقشه‌یابی صفات سنبله و دانه با استفاده از خانواده‌های F3 و F4 حاصل از تلاقی بیچر× کویر در جو

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد رشته بیوتکنولوژی کشاورزی دانشگاه گنبدکاووس، ایران

2 استادیار گروه تولیدات گیاهی دانشگاه گنبدکاووس، ایران

3 استادیار گروه زیست‌شناسی دانشگاه گنبد‌کاووس، ایران

4 دانشیار گروه تولیدات گیاهی دانشگاه گنبدکاووس، ایران

5 استادیار پژوهش بخش تحقیقات زراعی و باغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی مازندران، سازمان تحقیقات آموزش و ترویج کشاورزی، ساری، ایران

doi
10.22103/jab.2017.1632
چکیده

جو پس از ذرت، گندم و برنج یکی از مهم­ترین غلات جهان می­باشد. به‌منظور نقشه­یابی صفات سنبله و دانه در دو نسل F3 و F4 حاصل از تلاقی ارقام بیچر× کویر جمعیتی شامل 103 خانواده F3 و F4 جو در قالب طرح بلوک­های کامل تصادفی طی دو سال زراعی 95-1393 در سه تکرار کشت شد. برای صفات مورد ارزیابی تفکیک متجاوز مشاهده شد که نشان­دهنده وجود ترکیبات آللی متفاوت در والدین بود. نقشه پیوستگی با استفاده از نشانگرهای SSR، iPBS،IRAP و ISSR تهیه شد و 640 سانتی مورگان از ژنوم جو را پوشش داد. فاصله­ی بین دو نشانگر 69/9 سانتی مورگان برآورد گردید. مکان­یابی فاصله­ای مرکب پانزده QTL در دو نسل مکان­یابی نمود. برای صفات طول ریشک، قطر دانه و طول دانه در هر دو نسل F3 و F4 QTLهایی شناسایی شد. برای طول دانه و تعداد سنبلچه در نسل F4 به ترتیب QTLهای بزرگ اثر با ضریب تبیین 2/12 و 15، با درصد LOD 62/3 و 9/2 در فاصله­ی 5/3 و 5/2 سانتی­مورگان از نشانگر شناسایی شدند. صفات طول دانه و قطر دانه در نسل F3 با نشانگر iPBS2076-5 پیوسته و هم­مکان بودند. برای صفات طول ریشک، تعداد سنبلچه، طول دانه و قطر دانه نیز هم­مکانی شناسایی شد. شناسایی QTL­های کنترل‌کننده صفات می­تواند در بهبود عملکرد مؤثر باشد. انتظار می­رود بتوان پس از تعیین اعتبار در مکان­ها و جمعیت­های مختلف از QTLهای شناسایی شده در این بررسی در برنامه­های انتخاب به کمک نشانگر و مکان­یابی دقیق استفاده نمود.

کلیدواژه‌ها