فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

دربارۀ منشأ آفرینش جهان، دلایل زیادی ارائه شده است؛ با این وجود تا کنون پدیده‌های خلقت اولیه با تمرکز بر کیفیت و کمیت حرکات آفرینش بررسی نشده‌اند؛ از این‌رو نویسندگان در این نوشتار با بررسی این مبحث در کتاب نهج‌البلاغه، به تحلیل نقادانه منشأ حیات جهان و ابعاد آن می‌پردازند. مقاله حاضر، پژوهشی نظری از نوع توصیفی - تحلیلی است. این نوشتار بر مبنای این پرسش شکل گرفته است: «زوایای پنهان و تفکربرانگیز منشأ آفرینش جهان و مراحل آن با تمرکز بر ماهیت پدیده حرکت در فرایند آفرینش از منظر نهج‌البلاغه کدام‌اند؟» نتایج پژوهش نشان می‌دهد وقایع مهمی در لحظه آفرینش حیات و هستی رخ داده است و بعد از خلق و شکافته‌شدن جوّها خلقت آغاز شد. از منظر حرکات آفرینش، دو انفجار بزرگ برای منشأ حیات جهان معرفی شد که خود بیان از نقش مهم و تأمل‌برانگیز پدیده «حرکت» در آغاز آفرینش جهان است. فضا در اولین انفجار، زمان را به وجود آورد؛ سپس ماده به صورت آب یا مادۀ آب‌گونه خلق شد که در مرحله بعد انبساط پیدا کرد؛ امّا نیروی گرانش (گریز از مرکز) پس از مدتی آن آب را که به طور دریای جوشان درآمده بود، در یک محدوده و یک‌جا جمع کرد که نشان‌دهنده حرکتی منظم و هدفمند برای حفظ مادۀ اولیه خلق شده بوده است. سپس انفجار دوم حادث شد که دربارۀ فاصله زمانی آن با انفجار اول اطلاعاتی در این سند ارائه نشده است. انفجار دوم که در آن شدت حرکت بسیار بیشتر بود، در ظرف فضا رخ داد و سبب تولید باد شدیدی شد که به دریای جوشان وزید و مادۀ آن دریا را تحریک و متحول کرد؛ درنتیجه بر اثر این حرکات و انرژی حاصل از انفجارها و تحول‌های رخ‌داده، پرتاب حباب‌های کف‌گونه از این دریا به فضا صورت گرفت. این حباب‌ها ضمن حرکت به جلو، در فضا به انبساط پرداختند؛ این وقایع موجب به‌وجود آمدن آسمان و منشأ هستی و حیات شدند. در نتیجه‌گیری کلی می‌توان گفت به موازات تکمیل فرایند آفرینش، شدت حرکات خلقت به‌تدریج بیشتر شد؛ از این‌رو می‌توان رکن اصلی پدیدارشدن جهان را در کیفیت و کمیت حرکات دقیق و منظم آفرینش دانست. با مروری بر یافته‌های مطالعه حاضر می‌توان نتیجه گرفت متن نهج‌البلاغه دربارۀ آفرینش جهان، در راستای نتایج حاصل از نظریه‌های علمی روز است.