فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مقاومت جریان یک عامل اساسی در تجزیه‌و‌تحلیل هیدرولیک کانال‌های روباز است. با تغییر مقطع و اندازۀ ذرات، مقاومت تغییر می‌کند. در این تحقیق پارامترهای مقاومت جریان (عمق و عرض جریان، ارتفاع معادل زبری) مؤثر بر زیستگاه مورد بحث قرار گرفته‌اند. برای بررسی تأثیر این پارامترها بر زیستگاه آبزیان، با توجه به در دسترس بودن منحنی‌های مطلوبیت، رودخانۀ جاجرود و گونۀ ماهی قزل‌آلای رنگین‌کمان انتخاب شده‌اند. در بازدید میدانی، اقدام به تطبیق مختصات نقشه با محل و برداشت نمونۀ مصالح سطحی و زیرسطحی بستر شد. با انجام دانه‌بندی در آزمایشگاه و استفاده از رابطۀ مانینگ و رابطۀ دبی اشل، ضریب زبری هیدرولیکی محاسبه شد. سپس، با به‌کارگیری روابط تجربی ضریب زبری دانه‌بندی به دست آمد و در نهایت، از تفاضل این دو ضریب، زبری شکل حاصل شد و در شبیه‌سازی هیدرولیکی به کار برده شد. ترازهای سطح آب به‌دست‌آمده از مدل هیدرولیکی برای شبیه‌سازی زیستگاه مورد استفاده قرار گرفت. تأثیر پارامترهای عمق و عرض جریان و ارتفاع معادل زبری بر زیستگاه سه دورۀ سنی گونۀ هدف، شامل نوزاد، جوان و بالغ، با استفاده از نتایج شبیه‌سازی تجزیه‌و‌تحلیل شد. با افزایش عرض و عمق جریان و ارتفاع معادل زبری مطلوبیت زیستگاه برای گونۀ هدف افزایش یافت. شاخص نشان‌دهندۀ مطلوبیت زیستگاه «مساحت قابل استفاده وزنی» است. عاملی که باعث بیشترین تغییر در مطلوبیت زیستگاه می‌شود، عرض جریان است که با افزایش این عامل، مساحت قابل استفادۀ وزنی افزایش نشان داد.