فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در دهه‏های اخیر افزایش جمعیت، توسعۀ صنایع، رخداد خشک‏سالی و افزایش مصرف آب، موجب فشار بر منابع آب استان تهران شده ‏است. این وضعیت سبب بروز پیامدهای زیست‏محیطی و اقتصادی‌ اجتماعی فراوانی شده است. از این‏رو، هدف پژوهش حاضر، پایش خشک‏سالی و ارزیابی اثرات اقتصادی و اجتماعی آن است. پژوهش حاضر از لحاظ هدف به صورت کاربردی و از لحاظ روش، توصیفی‌ تحلیلی و به صورت پیمایشی است. برای تحلیل داده‏ها از نرم‏افزارهای SPSS، GIS و Amos استفاده شد. بر اساس نتایج حاصل از پردازش داده‏های بارش و تصاویر ماهواره‏ای TRMM طی دورۀ زمانی 1998ـ 2019 مشخص شد که بین فراوانی رخداد دوره‏های خشک و مرطوب در سطح استان تهران، تفاوت معنا‏داری وجود ندارد. با این‌وجود، در سال‏های انتهایی دورۀ ‌مطالعه‌شده، ناهنجاری بارش در استان تهران تمایل بیشتر به خشک‏سالی دارد و در هفت سال اخیر، سه دورۀ خشک فراگیر و نسبتاً شدید حادث شده ‏است. به ‏طور کلی، با توجه به داده‌های و اطلاعات مستخرج از پرسشنامه‏ها می‏توان گفت که پدیدۀ خشک‏سالی در تهران ابتدا موجب ایجاد تنش‏ها و آسیب‏های روانی و اجتماعی (با بیشترین بار عاملی 894/0) شده و با پیشرفت این پدیده، زمینه برای ایجاد بحران تولید و معیشت (با بار عاملی850/0) فراهم شده. متعاقب این اثرات، پدیدۀ دیگری به نام فقر و فلاکت ظاهر (با بار عاملی 698/0) و در نهایت، این عوامل زمینه‏ساز مهاجرت افراد و تغییرات ساختار جمعیتی (با بار عاملی 733/0) در مبدأ و مقصد می‏شوند.