شناسایی عوامل تأثیرگذار بر مدیریت بهینۀ منابع با رویکرد همبست در بخش کشاورزی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، پردیس بین‌المللی کیش، دانشگاه تهران، تهران

2 دانشیار، پردیس دانشکده‌های فنی، دانشکدۀ محیط زیست، دانشگاه تهران، تهران

3 دانشیار، پردیس دانشکده‌های فنی، دانشکدۀ محیط زیست، دانشگاه تهران، تهران

doi
10.22059/ije.2022.340438.1619
چکیده

آب، غذا و انرژی اصلی‌ترین منابع مورد نیاز برای توسعۀ جوامع هستند. دیدگاه همبست بر مدیریت به‌هم‌پیوستۀ این منابع تأکید دارد و با تمرکز بر این سه منبع در سطح کلان به کار گرفته می‌شود. در این تحقیق، ارزیابی و اولویت‌بندی عوامل مؤثر و روش‏های تخصیص بهینه منابع بر اساس رویکرد همبست آب، انرژی و تولید غذا با فرایند تحلیل سلسله‌مراتبی (AHP) در استان البرز در نظر گرفته شده است. به این‌منظور، معیارها به صورت زوجی در یک تحلیل سلسله‌مراتبی با اخذ نظرات متخصصان مقایسه شده و میزان اهمیت آنها تعیین شده است که معیارها شامل مدیریت آب، انرژی و غذا می‌شود. عوامل مؤثر بر تخصیص بهینۀ منابع استان البرز تعیین و بررسی شده و به صورت گزینه‌های چندگانه ارائه شده‌اند تا به صورت زوجی و براساس پرسشنامه‏های تکمیل‌شده توسط متخصصان مقایسه شوند. نتایج نشان می‌دهد معیار آب نسبت به سایر معیارها با وزن نسبی 4/61 درصد بیشترین تأثیر را در فرایند ارزیابی دارد و معیارهای انرژی و غذا به‌ترتیب با وزن نسبی 2/26 و 4/12 درصد رتبه‌های بعدی تأثیرگذاری را دارند. از میان راهکارهای تدوین‌شده، آموزش و ارتقای آگاهی با امتیاز 9/35 درصد در رتبۀ نخست و سیاست‌گذاری زیست‌محیطی با امتیاز 6/26 درصد در رتبۀ دوم قرار گرفت. در نتیجه، پیشنهاد می‌شود راهکارهای آموزش و ارتقای آگاهی و سیاست‌گذاری زیست‌محیطی در اولویت قرار گیرند.