بررسی عدم‌قطعیت مدل مفهومی در مدل‌سازی آب زیرزمینی (مطالعۀ موردی: آبخوان نجف‏آباد حوضۀ گاوخونی)

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری منابع آب، پردیس ابوریحان، دانشگاه تهران، پاکدشت

2 دانشیار گروه مهندسی آب، پردیس ابوریحان، دانشگاه تهران، پاکدشت

3 استادیار، عضو هیئت علمی پژوهشکدۀ مطالعات و تحقیقات منابع آب، مؤسسۀ تحقیقات آب، تهران

4 دانشیار گروه مهندسی آب، پردیس ابوریحان، دانشگاه تهران، پاکدشت

doi
10.22059/ije.2022.330331.1549
چکیده

مدل‏سازی آب زیرزمینی مبنایی برای تجزیه‌و‌تحلیل کمی و کیفی منابع آب زیرزمینی است که ارزیابی موفقیت‏آمیز این منابع به شبیه‏سازی پایدار و قابل اعتماد آن بستگی دارد. چون مدل‏های آب زیرزمینی تقریبی از واقعیت هستند. بنابراین، نمی‏توان از طریق مدل‏سازی خصوصیات یک سیستم را به طور کامل تعیین کرد. از این‌رو، ذاتاً همۀ مدل‏ها درجه‏ای از عدم قطعیت دارند و در نتیجه، وجود عدم‏ قطعیت در مدل آب زیرزمینی، تصمیم‏گیری‏های مدیریتی در رابطه با آن را با خطر شکست مواجه می‏کند. هدف از این تحقیق، توضیح شیوه‏ای برای شناخت کمی عدم قطعیت در مدل‏سازی آب زیرزمینی است و اینکه چگونه عدم قطعیت مدل می‏تواند به عنوان یک ابزاری برای فهم بهتر سیستم مدل‌شده به کار رفته و اطلاعات لازم را برای کمک به تصمیم‏گیری آگاهانه‏تر در اختیار گذارد. بررسی کمی عدم‏ قطعیت در مدل‏سازی آب زیرزمینی در محدودۀ مطالعاتی نجف‏آباد واقع در استان اصفهان انجام شد سه مدل مفهومی، به وسیلۀ موقعیت‏های مختلف زمین‏شناسی، تغذیه و مرزهای مدل برای آبخوان نجف‏آباد تهیه شد. مدل‏های مفهومی در حالت پایدار و برای سال آبی 1397ـ 1398 توسعه داده و با استفاده از داده‏های مشاهداتی سطح آب واسنجی شدند. همۀ مدل‏ها، با استفاده از داده‏های سطح آب موجود سال 1397ـ 1398‌، صحت‌سنجی شدند. مدل‏ها به طور قابل قبولی سطح آب در آبخوان را شبیه‌سازی کردند. برای انتخاب بهترین مدل از روش معیار انتخاب مدل (AIC، ‏AICC‏، BIC و KIC) استفاده شد. نتایج نشان داد مدل 1 با بیشترین وزن و کمترین عدم ‏قطعیت به عنوان بهترین مدل معرفی شد.