تشخیص بدون‌ نظارت تغییرات آب، خاک و پوشش گیاهی با تحلیل تصاویر سنجش از دور اپتیک چندسنسوری مبتنی بر تبدیل تسلدکپ

نویسندگان

1 کارشناس ارشد سنجش از دور، دانشکدۀ مهندسی عمران، دانشگاه تبریز

2 استادیار، گروه مهندسی نقشه برداری، دانشکدۀ مهندسی عمران، دانشگاه تبریز

doi
10.22059/ije.2021.328606.1536
چکیده

طی دو قرن اخیر، مداخلۀ گستردۀ انسان در طبیعت منجر به بروز تغییرات قابل توجهی در منابع آب، خاک و پوشش گیاهی سطح زمین شده است. هرچند تحلیل تصاویر سنجش از دور چندزمانه پایش مداوم این تغییرات را فراهم کرده است، ولی یکی از چالش‌های مهم در این حوزه، شیوۀ استفاده از تصاویر چندسنسوری است. هدف پژوهش حاضر، ارائۀ روشی برای شناسایی تغییرات آب، خاک و پوشش گیاهی سطح زمین با تصاویر سنجش‌از‌دور چندسنسوری است. در این راستا، مؤلفه‌های بیوفیزیکی جدیدی برای سنجندۀ Sentinel2B تعریف شده و یک روش نوین بدون ‌‌نظارت برای تشخیص تغییرات باینری و چندگانه توسعه داده شده است. برای ارزیابی روش پیشنهادی از تصاویر سنجنده‌های Landsat8 OLI و Sentinel2B حاشیۀ جنوب ‌غربی دریاچۀ ارومیه استفاده شد. در روش پیشنهادی؛ ابتدا تعمیم‌پذیری پارامترهای تبدیل Tasseled Cap (TC) بررسی شده و تبدیل  TCجدیدی برای سنجندۀ Sentinel2B برآورد شد. بعد از اعمال TC، تصاویر از فضای چندطیفی به فضای بیوفیزیکی انتقال یافته و با روش پیرایش تکراری چندمتغیرۀ پیشنهادی، نقشۀ باینری تغییرات منطقه تولید شد. در ادامه با استفاده از تکنیک خوشه‌بندی FCM نمونه‌های تغییریافته به تعداد مشخصی خوشه که تعداد آنها با معیار WSJI تعیین می‌شود و یکی از نوآوری‌های پژوهش حاضر است، تفکیک شدند. معیارهای صحت کلی، خطای ازدست‌رفته و هشدار اشتباه در روش پیشنهادی به‌ترتیب برابر 06/92‌، 62/9‌ و 27/6 است که بیانگر کارایی زیاد روش پیشنهادی است. روش ارائه‌شده در این مقاله می‌تواند به عنوان یک تکنیک بدون‌ نظارت، دقیق و قابل اعتماد برای تشخیص تغییرات آب، خاک و پوشش گیاهی سطح زمین مورد استفاده قرار گیرد.