ارزیابی تبخیر و تعرق با چند مدل ریاضی و سند ملی آب نسبت به داده‌های لایسیمتردر دشت مرتفع شهرکرد

نویسندگان

1 استادیار پژوهش، بخش تحقیقات خاک و آب، مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان چهارمحال و بختیاری، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، شهرکرد، ایران.

doi
10.22092/jwra.2015.101674
چکیده

تبخیروتعرقگیاهمرجع (ETref) بهروشمستقیم(لایسیمتری)ویابه طورغیرمستقیم (مدل‌هایریاضی) تعیین می‌شود. در اینتحقیق تبخیر و تعرق محاسبه شدهاز با چند مدل ریاضی و سند ملی آب بانتایجیک لایسیمترزهکش‌دارکشت شدهبایونجهدر دشت شهرکرد ارزیابی شده است. داده‌های تبخیر و تعرق برای یکدورهزمانیششماهه به صورت روزانه تهیه شده‌اند.به منظورارزیابیو انتخاب مناسب‌ترین مدلبرآوردتبخیروتعرقاز شاخص‌های آماری R2،NRMSE، MAE، MBEو d استفادهشد.نتایجنشاندادکهبهترینمدل‌هادربازهزمانی روزانهبه‌ ترتیب هارگریوز-سامانی (HS)، جنسن-هیز (JH)و تورک (Turc) بودند. برای مدل HS مقادیر NRMSEو d به ترتیب 126/0 و 930/0 و MAE برابر با  477/0 میلی‌متر بر روز محاسبه شد. برایبازه زمانی‌ماهانه مناسب‌ترینمدل‌ها HS،ASCE-PM وTurc  معرفی شدند. بطورکلیمدلHSاز بیشترین ضریب تبیین به میزان 985/0 و 998/0 در بازه‌های زمانی روزانه و ماهانه و مدل ASCE-PMاز کمترین مقدارMBE نسبتبهداده‌هایلایسیمتریبرخورداربود. برای بر‌آورد تبخیر و تعرق کل در طول دوره رشد گیاه یونجه به جز مدل‌های تورک و پریستلی-تیلور بقیه مدل‌ها ET0را بیشتر برآورد نمودند و نزدیک‌ترین مقدار، مربوط به مدلASCE-PM  برابر با 7/1161 میلی‌متر و مقدار اندازه‌گیری‌شده از لایسیمتر 6/1157 میلی‌متر بود. در گزارش بهینه‌سازی سند ملی الگوی مصرف آب کشاورزی ایران، نیاز آبی یونجه در دشت شهرکرد به میزان 649 میلی‌متر (در دوره زمانی مشابه) برآورد شده که بسیار کمتر از مقدار اندازه‌گیری شده است.