شناسایی ابعاد و مولفه‌های تربیت حرفه‌ای دانشجویان دانشگاه فرهنگیان بر اساس مبانی معرفت‌شناختی تعلیم‌وتربیت: یک پژوهش کیفی

نویسندگان

1 استادیار، گروه علوم تربیتی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

2 استادیار، گروه زبان انگلیسی، دانشگاه فرهنگیان، بوشهر، ایران

3 دانشجوی دکتری، گروه علوم تربیتی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

4 دانشیار، گروه علوم تربیتی، واحد مرودشت، دانشگاه آزاد اسلامی، مرودشت، ایران

5 دانشیار، گروه علوم تربیتی، واحد اسلامشهر، دانشگاه آزاد اسلامی، اسلامشهر، ایران

doi
چکیده

هدف: تربیت حرفه‌ای دانشجویان دانشگاه فرهنگیان نقش مهمی در ایجاد تحول در نظام تعلیم‌وتربیت دارد. بنابراین، پژوهش حاضر با هدف شناسایی ابعاد و مولفه‌های تربیت حرفه‌ای دانشجویان دانشگاه فرهنگیان بر اساس مبانی معرفت‌شناختی تعلیم‌وتربیت انجام شد.مواد و روش‌ها: این مطالعه از نظر هدف کاربردی، از نظر زمان مقطعی و از نظر شیوه اجرا کیفی بود. جامعه پژوهش اسناد تربیت حرفه‌ای بر اساس مبانی معرفت‌شناختی تعلیم‌وتربیت و خبرگان دانشگاهی دانشگاه فرهنگیان در سال تحصیلی 400-1399 شامل 12 سند و 30 خبره دانشگاهی بودند که طبق اصل اشباع نظری با روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب شدند. ابزار پژوهش مصاحبه نیمه‌ساختاریافته با 3 سوال اصلی و تعدادی سوال فرعی با میانگین مدت زمان مصاحبه 2 ساعت بود که روایی آن با روش مثلث‌سازی تایید و پایایی آن با روش ضریب توافق بین دو کدگذار 82/0 بدست آمد. برای تحلیل داده‌های حاصل از مرور اسناد و اجرای مصاحبه‌ها از روش کدگذاری باز، محوری و انتخابی در نرم‌افزار Maxquda  استفاده شد.یافته‌ها: یافته‌ها نشان داد که تربیت حرفه‌ای دانشجویان دانشگاه فرهنگیان بر اساس مبانی معرفت‌شناختی تعلیم‌وتربیت تعداد 64 شاخص، 9 مولفه و 3 بعد داشت. بعد رسالت‌های حرفه‌ای با 19 شاخص شامل سه مولفه تربیت منطبق بر معیارهای مدرسه صالح، اصول تحول مداوم و انگیزه‌بخشی در جهت رشد و شکوفایی، بعد بایسته‌های حرفه‌ای با 37 شاخص شامل چهار مولفه برخورداری از دانش‌های حرفه‌ای، برخورداری از توانایی‌های حرفه‌ای، برخورداری از نگرش‌های حرفه‌ای و برخورداری از بصیرت‌های حرفه‌ای و بعد عملکردهای حرفه‌ای با 8 شاخص شامل دو مولفه عملکرد مشترک و عملکرد اختصاصی بود.نتیجه‌گیری: با توجه به ابعاد و مولفه‌های شناسایی‌شده تربیت حرفه‌ای دانشجویان دانشگاه فرهنگیان بر اساس مبانی معرفت‌شناختی تعلیم‌وتربیت، برنامه‌ریزی برای بهبود تربیت حرفه‌ای دانشجویان دانشگاه فرهنگیان ضروری می‌باشد.