بررسی متغیرهای مؤثر بر برنامه ریزی مشارکتی در مدیریت سیلاب ها در سکونتگاه های انسانی (مورد مطالعه: حوضۀ آبریز سد لتیان)
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری رشتۀ برنامه ریزی محیط زیست، پردیس البرز، دانشگاه تهران، تهران
2 استاد، دانشکدۀ محیط زیست، پردیس دانشکده های فنی، دانشگاه تهران، تهران
3 دانشیار، دانشکدۀ محیط زیست، پردیس دانشکده های فنی، دانشگاه تهران، تهران
doi
10.22059/ije.2021.319961.1475چکیده
سیلاب به عنوان یکی از سوانح مهم طبیعی برشمرده می شود که در سالیان اخیر در حوضۀ آبریز سد لتیان، تلفات جانی و خسارتهای مالی زیادی را به ساکنان این منطقه تحمیل کرده است. برنامه ریزی مشارکتی به عنوان یکی از شیوه های نوین برنامه ریزی در دهه های گذشته مد نظر برنامه ریزان حوزه های مختلف اعم از برنامهریزی شهری، شهرسازی، محیط زیست و مدیریت بحران قرار گرفته است. در این پژوهش، با بررسی پژوهش های پیشین، خصوصیات و شرایط کلی منطقه و جامعۀ ساکن در آن، متغیرهای اثرگذار در حوزۀ برنامهریزی مشارکتی در مدیریت سیلاب مشخص شدند. متغیرهای اقتصادی، حاکمیتی، اجتماعی فرهنگی و محیطی، به عنوان متغیرهای اثرگذار در برنامه ریزی مشارکتی در مدیریت سیلاب ها شناسایی شدند. سپس، این متغیرها با یکدیگر مقایسه شدند، که برای این مقایسه و رتبهبندی متغیرها از روش سلسلهمراتبی AHP استفاده شده است، زیرا با توجه به تعدد نظرات خبرگان امر و وجود ثبات کامل، می توان برای محاسبۀ وزن هر یک از متغیرها از روش نرمالیزه کردن ستون استفاده کرد. پس از انجام این تحلیل که نتیجۀ دیدگاههای 21 نفر از خبرگان امر است، مشخص شد که متغیر اقتصادی با بیشترین وزن، نسبت به سایر متغیرها در بالاترین رتبه قرار گرفته است. متغیر حاکمیتی پس از متغیر اقتصادی، در رتبۀ دوم قرار دارد. متغیر اجتماعیـ فرهنگی پس از متغیر حاکمیتی، در رتبۀ سوم و متغیر محیطی پس از متغیر اجتماعیـ فرهنگی، در رتبۀ چهارم قرار گرفته است.
