بررسی تأثیر تغییر اقلیم تحت سناریوهای انتشار بر منحنی های شدت ـ مدتـ فراوانی بارش در ایستگاه همدید زاهدان با استفاده از تئوری فرکتال
نویسندگان
1 استادیار، گروه مهندسی عمران، دانشگاه یاسوج
2 استادیار، گروه ریاضی، دانشگاه یاسوج
3 دانش آموختۀ کارشناسی ارشد، گروه مهندسی عمران، دانشگاه یاسوج
doi
10.22059/ije.2021.323710.1505چکیده
منحنی های شدتـ مدتـ فراوانی بارش (IDF) برای برنامه ریزی، طراحی و بهره برداری از پروژه های منابع آب یا محافظت از پروژه های مختلف مهندسی در برابر سیلاب استفاده می شوند. منحنی هایی که از شرایط آبوهوایی گذشته ایجاد شده اند، نمی توانند برای شرایط آبوهوایی آینده معتبر باشند، مگر اینکه با روند اقلیمی آینده بهروز شوند. هدف مطالعۀ حاضر، بررسی تأثیر تغییر اقلیم بر منحنی های IDF در ایستگاه همدید زاهدان است. ابتدا رفتار فرکتالی بارش در ایستگاه یاد شده بررسی شد که نتایج نشان داد بیشینۀ شدت بارش از رفتار منوفرکتالی تبعیت می کند. خطای تئوری به روش تفاوت نسبی (RD) محاسبه شد و نتایج نشان داد خطاها در محدودۀ مجاز قرار دارند، در ادامه منحنی ها برای دورۀ پایه (1982 تا 2019) و برای دورۀ بازگشت های 2، 5، 10، 50، 100 و 200 سال استخراج شدند. همچنین، داده های بارش آینده (2021 تا 2055) با استفاده از مدل گردش عمومی HadGEM2-ES، از سری مدل های CMIP5، تحت سناریوهای انتشار RCP4.5 و RCP8.5 و با استفاده از مدل ریزمقیاسنمایی آماری LARS-WG پیش بینی شد و با استفاده از این داده ها و بهکارگیری تئوری فرکتال منحنی های IDF برای آینده نیز استخراج شد. مقایسۀ منحنی های دورۀ پایه و آینده نشان داد میانگین بیشینۀ شدت بارش ها در تداوم ها و دورۀ بازگشت های مختلف تحت سناریوی RCP4.5 به میزان 9/22 درصد افزایش و تحت سناریوی RCP8.5 به میزان 1/11 درصد کاهش می یابد.