بررسی آزمایشگاهی جریان دوفازی آبـ هوا در پرش هیدرولیکی تحت تأثیر پوشش گیاهی انعطاف ناپذیر
نویسندگان
1 استاد گروه سازه های آبی، دانشکدۀ مهندسی آب و محیط زیست، دانشگاه شهید چمران اهواز
2 استاد گروه سازه های آبی، دانشکدۀ مهندسی آب و محیط زیست، دانشگاه شهید چمران اهواز
3 دانشجوی دکتری سازه های آبی، دانشکدۀ مهندسی آب و محیط زیست، دانشگاه شهید چمران اهواز
4 دانشیار گروه سازه های آبی، دانشکدۀ مهندسی آب و محیط زیست، دانشگاه شهید چمران اهواز
doi
10.22059/ije.2021.327831.1528چکیده
پرش هیدرولیکی نوعی پدیدۀ پیچیدۀ سه بعدی است که به وفور در رودخانه ها و کانال های روباز دیده می شود. مقاومت هیدرولیکی گیاهان کارکرد زیادی در هیدرودینامیک رودخانه ها با دشت های سیلابی طبیعی گسترده دارد. پوشش گیاهی به میدان جریان نفوذ میکند و باعث ایجاد نیروی مقاوم و در پی آن، اتلاف انرژی می شود. هدف از این تحقیق، بررسی اثر تراکم و ارتفاع پوشش، بر هیدرولیک جریان در پرش هیدرولیکی و پارامترهای مربوط به جریان دوفازی آبـ هوا با استفاده از المان های استوانه ای شکل از جنس آهن گالوانیزه با قطر همگون 7 میلیمتر به عنوان پوشش گیاهی است. به این ترتیب، تأثیرات همراه با تنوع پوشش و یا خم شدن در نظر گرفته نمی شوند. به اینمنظور، چهار فرم بستر زبر، در دو حالت زبری پیوسته و غیر پیوسته و با دو ارتفاع 5/1 و 3 سانتیمتر استفاده شده و نتایج با داده های مربوط به بستر صاف به عنوان مرجع، مقایسه شد. آزمایش های مورد نیاز این مطالعه در فلومی مستطیلی افقی با عرض 30 سانتیمتر، در محدودۀ اعداد فرود بین 5/5 >1Fr > 5/1 انجام شد. اندازه گیری و تعیین پارامترهای مشخصۀ مربوط به جریان آبـ هوا، توسط دستگاه پروب الکتریکی دو سوزنی که در این تحقیق طراحی، توسعه و واسنجی شده است، انجام شد. نتایج این تحقیق نشان داد وجود پوشش در کف کانال موجب افزایش هوادهی از طریق افزایش جزء خالی در طول غلتاب پرش شده و از طرفی، با افزایش نیروی مقاوم و تنش برشی در بستر سبب کاهش اعماق مزدوج و طول غلتاب پرش می شود؛ که این افزایش و کاهش، بسته به مقدار عدد فرود و ارتفاع و تراکم زبری ها است.