بررسی روند و ماهیت انحراف نرخ ارز واقعی در اقتصاد ایران
نویسندگان
1 دانشگاه تربیت مدرس - پژوهشکده اقتصاد
2 دانشگاه تربیت مدرس پژوهشکده اقتصاد
doi
10.22059/jte.2019.247119.1007776چکیده
نرخ ارز بهعنوان یکی از کانالهای ارتباط اقتصاد ملی با محیط بینالملل از مهمترین متغیرهای اقتصادی به حساب میآید. انحراف این متغیر از مقدار تعادلی آن تقریباً در اکثر کشورها مشاهده میشود. اما این موضوع بهعنوان یک پدیده مزمن در کشورهای در حال توسعه و از جمله ایران بسیار مشهود است. بررسی این موضوع با تأکید بر نرخ ارز واقعی در دوره زمانی پس از انقلاب در دستور کار مطالعه حاضر میباشد. بدین منظور در قالب یک رویکرد سیستمی و با استفاده از الگوی تعادل عمومی پویای تصادفی (DSGE) به شبیهسازی رفتار نرخ ارز واقعی تعادلی در ایران در دوره 1394-1360 و محاسبه میزان انحراف و ماهیت آن پرداخته شده است. نتایج حکایت از آن دارند که طی این مدت با توجه به طیف متنوعی از سیاستهای اتخاذ شده در بازار، نرخ ارز واقعی در سه دوره به طور محسوسی دچار انحراف شده است. انحراف اول مربوط به سالهای اوج جنگ تا سال 1367 است. انحراف دوم بهصورت نسبتاً محدود طی دوره 80-1374 اتفاق افتاده است و انحراف سوم که شدیدترین ناترازی نرخ ارزی طی دوره مورد بررسی بوده است از سال 1385 آغاز و تا سالهای آغازین دهه 1390 ادامه داشته و سپس از شدت آن کاسته شده است. با استناد به نتایج مطالعه حاضر میتوان انحراف نرخ ارز (واقعی) را یکی از چالشهای مزمن و تاریخی اقتصاد ایران به حساب آورد. طبقهبندی JEL: F31, F41