عوامل برانگیختگی احتمالی نوسانات کینکی حلقه‌های تاج خورشیدی

نویسندگان

1 ‏ گروه فیزیک دانشگاه قم، قم ‏

2 ‏ گروه فیزیک دانشگاه قم، قم ‏

doi
10.47176/ijpr.21.4.11198
چکیده

نوسانات در ساختارهای مختلف جو خورشیدی، مثل نوسانات عرضی تابی (کینکی) حلقه‌های تاج خورشیدی در لرزه‌شناسی خورشیدی استفاده می‌شوند. نوسانات تابی حلقه‌های تاج خورشیدی عمدتاً با شراره همراه می‌شوند. علی‌رغم مطالعات گسترده نوسانات تابی حلقه‌های تاج در سال‌های اخیر، برانگیختگی نوسانات تابی حلقه‌ها توسط شراره‌ها یا پدیده‌های دیگر تا به‌ حال به ‌درستی معلوم نشده است. در این مقاله، هدف ما بررسی عوامل برانگیختگی نوسانات عرضی تابی حلقه‌های تاج خورشیدی است. بدین منظور، ابتدا 458 نوسان حلقه‌های تاج طی 10 سال که در محدودۀ سال‌های 2010 تا 2019 با استفاده از ابزار ای- آی- ای ماهواره‌ی اس دی او، ابزار‌های بصری همچون هیلوویوور، جی هیلوویوور و اچ ای کی شناسایی و ثبت شده بودند، فهرست شدند. سپس، همراهی این نوسانات با عوامل برانگیختگی احتمالی همچون شراره‌ها، پرتاب جرمی (پایین و بالای) تاجی بررسی شدند. در نهایت، با استفاده از ابزار بصری از بین 458 حلقۀ نوسان‌ کننده، 138 مورد که نوسانات تابی عرضی با دامنه نوسان بزرگ و دوره تناوب طولانی داشتند و قابل مشاهده با چشم بودند، برگزیده شدند. بررسی آماری 138 حلقة نوسان‌کننده‌ تابی انتخابی نشان داد، 120 مورد (حدود 74 درصد) با فوران‌ها یا پس‌زنی‌های پایین تاجی، 38 مورد (حدود 5/27 درصد) با پرتاب‌های جرمی بالای تاجی و 65 مورد (حدود 47 درصد) با شراره‌های خورشیدی همراه بودند. سرعت لازم برای رسیدن عوامل احتمالی تحریک‌کننده از پدیده‌ها به حلقه‌های نوسانی محاسبه شدند. مقادیر سرعت محاسبه شده‌ برای امواج آلفن بیشتر از 87 درصد مواقع کمتر از 100 ± 500 کیلومتر بر ثانیه و برای پرتاب‌های جرمی پایین جرمی در 94 درصد مواقع کمتر از 125 ±500 کیلومتر بر ثانیه به ‌دست آمدند. اندازۀ این سرعت‌ها برای پرتاب‌های جرمی تاجی قابل قبول است. اما اندازۀ این سرعت‌ها خیلی کمتر از سرعت امواج آلفن ناشی از شراره‌ها است که بیشتر مواقع عامل اصلی برانگیختگی نوسانات عرضی تابی حلقه‌های تاج فرض می‌شوند. همچنین، بررسی آماری اختلاف زمانی شروع عوامل تحریک‌کننده احتمالی نوسانات تابی حلقه‌ها نشان داد، همبستگی مشخصی بین آ‌‌نها وجود ندارد. به‌ طور خلاصه، نتایج این مطالعه نشان می‌دهد شراره‌ها نمی‌توانند علت اصلی برانگیختگی نوسانات عرضی تابی حلقه‌ها باشند. احتمال برانگیختگی توسط عوامل دیگری همچون پرتاب جرمی بالا و پایین تاجی ناشی از شراره‌ها، دفع و جذب پلاسمای تاجی توسط حلقه‌ها بیشتر از امواج شوکی ناشی از شراره‌ها هستند.