فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

تعیین پتانسیل چشمۀ آب‌معدنی از موارد مهم و ضروری در مدیریت منابع آب در مناطق معتدل ایران محسوب می‌شود. در این پژوهش، نقشۀ پتانسیل چشمه به منظور مدیریت و برنامه‌ریزی منابع آبی زیرزمینی با استفاده از مدل‌های آماری نسبت تراکم (FR) و وزن واقعه (WOE) در حوضۀ آبخیز وازرود استان مازندران انجام شد. به این منظور، 57 چشمه در فاز واسنجی [34] و صحت‌سنجی [23] به‌صورت تصادفی مشخص شدند. در اجرای هر دو مدل از عوامل مؤثر بر پتانسیل چشمه شامل درصد شیب، جهت شیب، هیپسومتری، پلان و پروفیل دامنه، زمین‌شناسی، کاربری اراضی، شاخص رطوبت توپوگرافی، فاصله از گسل، تراکم گسل، تراکم آبراهه و فاصله از آبراهه و فاصله از جاده استفاده شد. همچنین، برای صحت‌سنجی مدل‌ها از منحنی ROC استفاده شد. نتایج نشان داد صحت مدل نسبت فراوانی 4/84 درصد و صحت مدل وزن واقعه 2/77 درصد تعیین شد. این نتایج بیانگر صحت خیلی خوب و خوب این دو مدل در تعیین مناطق مستعد چشمه در حوضۀ آبخیز وازرود است. مطابق نتایج، صحت مدل نسبت فراوانی نیز بیشتر از مدل وزن واقعه است. با توجه به نتایج، 7/39 و 9/34 درصد از آبخیز وازرود در طبقات زیاد و خیلی زیاد به لحاظ پتانسیل چشمه به‌ترتیب در دو مدل وزن واقعه و نسبت فراوانی قرار دارد. در نهایت، نقشه‌های پتانسیل چشمه می‌تواند برای تهیۀ زیرساخت‌های مقدماتی به منظور پاکسازی چشمه‌ها از آسیب‌های انسانی و ورود سرمایه‌گذار برای احداث کارخانۀ چشمه و در نهایت، رونق اقتصادی محلی آبخیزنشینان حوضۀ وازرود به کار آید.