بررسی روند تغییرات سطح آب تالاب یعقوب‌آباد با استفاده از تصاویر چند‌زمانه

نویسندگان

1 استادیار گروه سنجش از دور و GIS، دانشکدۀ منابع طبیعی و محیط زیست، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران

2 کارشناس ارشد سنجش از دور و GIS

3 کارشناس ارشد سنجش از دور و سیستم اطلاعات جغرافیایی، سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی کشور

4 کارشناس ارشد سنجش از دور و سیستم اطلاعات جغرافیایی، ادارۀ کل منابع طبیعی و آبخیزداری استان قزوین

doi
10.22059/ije.2021.311887.1397
چکیده

تالاب‏ها از مهم‏ترین اکوسیستم‏های زمین هستند که به دلیل گستردگی فعالیت‏هایی که در این پهنه‏های آبی از جنبه‏های گوناگون رخ می‏دهد، همواره مورد توجه انواع گونه‏های زیستی و انسان بوده‌اند. طی دهه‏های اخیر با رشد و توسعۀ فناوری و افزایش جمعیت، فشارهای اکولوژیکی زیادی به تالاب‏ها وارد شده است. از این‌‌رو، پایش تغییرات تالاب‏ها اهمیت زیادی دارد. فن سنجش ‏از دور و استفاده از تصاویر ماهواره‏ای با توجه به ماهیت وجودی آنها، امکان تهیۀ نقشه‏هایی با دقت قابل ‏قبول طی زمان‏های تکراری از یک منطقه را فراهم می‏آورد و از این‌رو، ابزاری کارآمد برای دستیابی به داده‌های ارزشمند از زمین است. تالاب یعقوب‏آباد در مجموعۀ تالاب‌های الله‌آباد قزوین واقع ‏شده است. در مطالعۀ حاضر برای بررسی روند تغییرات سطح آب این تالاب، از پردازش رقومی تصاویر ماهواره‌ای استفاده شد. بنابراین، به این منظور تصاویر سنجندۀ ETM+ و OLI مربوط به سال‌های 2000 و 2017 از پایگاه USGS اخذ شده و با روش طبقه‌بندی تصویر (ML) پردازش شد. دقت پردازش تصاویر هر دو دوره بر مبنای ضریب کاپا بیش از 70 درصد بود. نتایج مقایسۀ حدود پیکرۀ آبی تالاب در دو دوره، نشان‏دهندۀ افزایش درخور توجه سطح آب در فصل سرد در تالاب است که ارتباط معنادار با میزان بارش باران در منطقه دارد. با توجه به عدم برداشت اطلاعات زمینی مربوط به وضعیت تالاب در دورۀ اول مطالعه به صورت میدانی، روش به‌کار‌گرفته‌شده در تحقیق حاضر توانست پایش تغییرات تالاب را با دقت نسبتاً مناسبی نشان دهد.