پهنه بندی سیلاب در نواحی شهری با استفاده از مدل هیدرولوژیکی و اطلاعات میدانی (مطالعۀ موردی: سیل بردسیر، استان کرمان)
نویسندگان
1 استادیار گروه اکولوژی، پژوهشگاه علوم و تکنولوژی پیشرفته و علوم محیطی، دانشگاه تحصیلات تکمیلی صنعتی و فناوری پیشرفته، کرمان، ایران
2 استادیار گروه اکولوژی، پژوهشگاه علوم و تکنولوژی پیشرفته و علوم محیطی، دانشگاه تحصیلات تکمیلی صنعتی و فناوری پیشرفته، کرمان، ایران
3 استادیار گروه اکولوژی، پژوهشگاه علوم و تکنولوژی پیشرفته و علوم محیطی، دانشگاه تحصیلات تکمیلی صنعتی و فناوری پیشرفته، کرمان، ایران
4 دانشیار گروه اکولوژی، پژوهشگاه علوم و تکنولوژی پیشرفته و علوم محیطی، دانشگاه تحصیلات تکمیلی صنعتی و فناوری پیشرفته، کرمان، ایران
doi
10.22059/ije.2021.314075.1423چکیده
در تحقیق حاضر نقش مدلهای هیدرولوژیکی در GIS و اطلاعات میدانی به عنوان اطلاعات مردمی در پهنهبندی سیلاب و آبگرفتگی ناشی از وقوع سیل در شهر بردسیر، در استان کرمان، بررسی شده است. بهمنظور انجام تحقیق پیش رو، اطلاعات لازم شامل اطلاعات مکانی، توپوگرافی، هیدرولوژی و کاربری اراضی و همچنین، اطلاعات میدانی از طریق پرسشنامه و مصاحبۀ رودررو با مردم ساکن در منطقۀ مطالعاتی گردآوری شد. سپس، نقشۀ محدودۀ آبگرفتگی در شهر با استفاده از مدل HEC-RAS و اطلاعات میدانی تهیه شد که بهترتیب مساحت 13/1 و 25/2 کیلومترمربع آبگرفتگی مناطقی از شهر بردسیر را نشان میدهند. مقایسۀ نقشۀ محدودۀ آبگرفتگی تولیدشده توسط مدل و اطلاعات میدانی با اطلاعات واقعی، بهترتیب صحت کلی 16/59 درصد و 07/80 درصد است که صحت بیشتر اطلاعات میدانی در تعیین محدودۀ آبگرفتگی در منطقۀ مطالعاتی را نشان میدهد. اما با ترکیب خروجی مدل با اطلاعات میدانی، صحت نقشۀ ترکیبی در مقایسه با دادههای واقعی به 27/80 درصد افزایش یافت که این مطلب نشاندهندۀ تأثیر اطلاعات میدانی در مدیریت خطر سیل است و اگر محققان هیدرولوژی اطلاعات میدانی وقوع سیلابهای گذشته در محدودۀ مطالعاتی را گردآوری کرده و آنها را در طراحی مقاطع عرضی و محدودۀ پهنۀ آبگیر رودخانه استفاده کنند، بیشک نتایج حاصل از مدلهای هیدرولوژیکی واقعیتر و کاربردیتر خواهند بود. بنابراین، نتایج این تحقیق نشاندهندۀ اهمیت کاربرد اطلاعات میدانی در ترکیب با مدلهای هیدرولوژیکی بهمنظور کمک به برنامهریزان مدیریت شهری و مدیریت سیل در مناطق تحت تأثیر است.