ارزیابی پارامترهای کیفی منابع آب زیرزمینی دشت کامیاران کردستان
نویسندگان
1 دانشیار گروه انرژی های نو و محیط زیست دانشکدۀ علوم و فنون نوین، دانشگاه تهران، تهران
2 دانشجوی دکتری علوم و مهندسی آب، منابع آب، پردیس ابوریحان، دانشگاه تهران، تهران
3 کارشناس ارشد مهندسی محیط زیست، دانشکدۀ محیط زیست و انرژی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران
4 دانشیار گروه انرژی های نو و محیط زیست دانشکدۀ علوم و فنون نوین، دانشگاه تهران، تهران
doi
10.22059/ije.2021.317074.1457چکیده
آب زیرزمینی بهعنوان بخش مهمی از آبهای تجدیدشوندۀ جهان محسوب شده که حدود 60 درصد از منابع آب تجدیدپذیر قابل دسترس را به خود اختصاص داده است. با توجه به اهمیت کیفیت آب در مصارف شرب و کشاورزی، این مطالعه با هدف بررسی کیفی منابع آب زیرزمینی دشت کامیاران، انجام شد. به این منظور در گام نخست، در سال 1391، تعداد 42 نمونه از چاههای آب این دشت برداشت شده و بهوسیلۀ روش استاندارد تجزیهوتحلیل (APHA) در آزمایشگاه آنالیز شدند. سپس شش پارامتر کلیدی و مؤثر بر تعیین کیفیت آب که در استانداردهای شرب و کشاورزی اغلب بیان شدهاند، مورد تجزیهوتحلیل قرار گرفت. سپس، با بررسی مجذور میانگین مربعات خطا در دو روش درونیابی (روش کریجینگ و روش میانگین فاصلۀ وزنی (IDW))، روش IDW به دلیل خطای کمتر (RMSE کمتر) برای پهنهبندی انتخاب شد. نتایج نشان داد عوامل هدایت الکتریکی و مواد جامد محلول، دارای بیشترین نوسانها در این دشت بوده و بازۀ آن برای EC از µmhos/cm 15 هزار تا µmhos/cm 600 و برای TDS از mg/lit 10200 تا mg/lit 45 شناسایی شد. با استفاده از استاندارد کیفی آب آشامیدنی مشخص شد که غلظت پارامترهای کیفی مورد بررسی در منابع آب زیرزمینی این دشت به غیر از پارامتر pH در برخی روستاها در بازۀ مجاز قرار دارد و بیشتر قسمتهای شمالی و جنوبی این دشت از کیفیت کمتر آب برخوردار است. بنابراین، با مشخص شدن پهنههای دارای کیفیت نامطلوب در این تحقیق، مناطق اولویتدار برای اصلاح کیفیت آب و نیازمند مدیریت برداشت از منابع آب زیرزمینی شناسایی شد.