ارائه نظریه زمینه‌ای از رویارویی نخبگان جوان با بوروکراسی بنیاد ملی نخبگان

نویسندگان

1 استادیار جامعه‌شناسی دانشگاه یزد

2 دکتری جامعه‌شناسی و پژوهشگر دانشگاه تحصیلات عالی ایتالیا

3 دانشجوی دکتری مدیریت و توسعه پایدار روستایی دانشگاه تهران

doi
10.22059/jisr.2019.276682.828
چکیده

نخبگان علمی یکی از ارکان توسعة کشور محسوب می‌شوند؛ از این‌رو ماندگاری یا جذب آنان از اولویت‌های اساسی کشور است. با این حال، آمارها نشان‌دهندة وضعیت به‌شدت نامطلوب کشور از نظر فرار نخبگان است. به فراخور اهمیت موضوع، در سال‌های گذشته سازمان بنیاد ملی نخبگان بر ای رسیدگی و بهبود وضعیت نخبگان تأسیس شده است. شناخت چگونگی بازنمایی این بنیاد و بوروکراسی حاکم بر آن در ذهن نخبگان می‌تواند به فهم جهان ذهنی نخبگان، شناخت محتوا و کیفیت اثرگذاری این بنیاد منجر شود؛ از این‌رو در این مطالعه تجربة نخبگان از رویارویی با بوروکراسی بنیاد کاوش شده است؛ بدین‌منظور، با استفاده از روش‌شناسی کیفی و برای ارائة نظریة زمینه‌ای، با یازده نفر از استعدادهای درخشان مصاحبه‌های عمیق انجام شد که به‌صورتی هدفمند و نظری انتخاب شدند. سپس کدگذاری داده‌های حاصل به شیوة  باز، محوری و گزینشی انجام شد. درمجموع یافته‌های پژوهش شامل 15 مقولة اصلی، 36 مقولة فرعی و 317 مفهوم است. درنهایت نیز مقولة هستة نهایی استخراج شد. نتایج نشان می‌دهد تنش‌های مداوم و گوناگون نخبگان در مواجهه با ساختار بوروکراتیک بوده که آن‌ها را از خود بیگانه کرده است. در پایان نتایج در قالب مدل پارادایمی و طرح‌وارة نظری ارائه و مطرح شد.