اثر یکپارچگی تجاری بر کارایی جریان تجارت گاز ایران، با استفاده از الگوی جاذبه
نویسندگان
1 استادیار گروه اقتصاد دانشکدهی اقتصاد و علوم سیاسی دانشگاه شهید بهشتی
2 استادیار گروه اقتصاد دانشکدهی اقتصاد و علوم سیاسی دانشگاه شهید بهشتی
3 کارشناس ارشد اقتصاد انرژی دانشکدهی اقتصاد و علوم سیاسی دانشگاه شهید بهشتی
doi
10.22059/jte.2018.68396چکیده
تجارت درون صنعت میتواند سطح یکپارچگی تجاری بین شرکای تجاری را از طریق گسترش گردش کالایی، کاهش شکاف تکنولوژیکی و ایجاد مقیاس اقتصادی افزایش دهد. با توجه به نقش یکپارچگی تجاری در بهبود کارایی تجارت و نقش تجارت درون صنعت در گسترش آن، در این مطالعه تلاش شده است که اثر شاخصهای تجارت درون صنعت بهعنوان نمایندههای یکپارچگی تجاری بر کارایی تجارت گاز طبیعی و سایر گازهای هیدروکربنی بین ایران و شرکاء برتر تجاری ارزیابی شود. به همین منظور ابتدا تعیین کنندههای تجارت محصولات مورد بررسی با استفاده از الگوی جاذبه و روش حداکثر درستنمایی پواسوننما طی دوره 1395-1376، مشخص و سپس کارایی تجارت این محصولات با استفاده از شاخص مالمکوئیست محاسبه شده است. در ادامه نیز اثر یکپارچگی تجاری در قالب شاخصهای تجارت درون صنعت بر کارایی تجارت طی دوره 1395-1377 با استفاده روش دادههای تابلویی ارزیابی شده است. بر اساس نتایج، اثر متغیرهای تولید ناخالص داخلی سرانه ایران و طرفهای تجاری، تفاوت ذخایر گاز طبیعی، مرز مشترک و شاخصهای تجارت درون صنعت بهعنوان نمایندههای یکپارچگی تجاری بر تجارت محصولات مورد بررسی، مثبت و معنادار است. در مقابل، ضریب متغیر فاصلهی جغرافیایی در الگوی تجارت محصولات مورد بررسی، منفی و معنادار میباشد. همچنین نتایج نشان میدهد که ارتباط بین شاخصهای تجارت درون صنعت و کارایی تجارت مثبت و معنادار است. طبقهبندیJEL: C23، C67، F13، O47،Q43. یکپارچگی تجاری، کارایی تجارت، الگوی جاذبه، روش حداکثر درستنمایی پواسوننما، شاخص مالمکوئیست