رابطه ی هویت اخلاقی با بیصداقتی تحصیلی: بررسی نقش تعدیلی جنسیت
نویسندگان
1 استاد روان شناسی تربیتی، دانشگاه شیراز (نویسنده مسؤول)
2 کارشناسی ارشد روان شناسی تربیتی، دانشگاه شیراز
doi
10.22099/jsli.2017.3978چکیده
بیصداقتی تحصیلی شامل عدول از اصول اخلاقی و قوانین در انجام تکالیف تحصیلی است که برای فرد امتیاز یا اعتبار علمی و آموزشی بههمراه دارد. تحول اخلاقی و سطح درونیشدن اخلاقیات ازجمله عوامل تعیینکنندهی بیصداقتی تحصیلی بهحساب آمده است. ازاینرو پژوهش حاضر نقش هویت اخلاقی را بهعنوان شاخصی از تحول اخلاقی، در پیشبینی ابعاد بیصداقتی تحصیلی (تقلب در آزمون و تقلب در تکلیف) مورد کنکاش قرار داد. شرکتکنندگان پژوهش 352 دانشآموز (65 دختر و 87 پسر) مقطع دوم دبیرستان شهر شیراز بودند که با استفاده از روش نمونهگیری خوشهای چندمرحلهای انتخاب شدند و مقیاس «اهمیت هویت اخلاقی برای خود» آکینو و رید و «پرسشنامهی بیصداقتی تحصیلی» مککابی و تروینییو را تکمیل نمودند. با استفاده از ویرایش پنجم نرمافزار WarpPLS متغیرهای پژوهش بهصورت مکنون، وارد معادلات رگرسیون چندگانه به روش همزمان شدند و قدرت پیشبینی ابعاد هویت اخلاقی (درونیسازی و نمادسازی) در ابعاد بیصداقتی تحصیلی (تقلب در تکلیف و تقلب در امتحان)، مورد بررسی و تحلیل قرار گرفتند. نتایج نشان داد که بعد نمادسازی هویت اخلاقی، بعد تقلب در تکلیف را بهصورت منفی و معنادار و بعد تقلب در آزمون را بهصورت منفی اما در حد مرزی پیشبینی نمود. همچنین، بعد درونیسازی هویت اخلاقی، برخلاف انتظار، تنها بعد تقلب در آزمون را بهصورت منفی و معنادار پیشبینی کرد. به بیان دیگر، بعد خصوصی هویت اخلاقی پیشبینیکنندهی گونهی فردی بیصداقتی تحصیلی، یعنی تقلب در آزمون و بعد عمومی هویت اخلاقی پیشبینیکنندهی گونهی اجتماعی بیصداقتی تحصیلی، یعنی تقلب در تکلیف بود. بررسی نقش تعدیلکنندگی جنسیت در رابطهی ابعاد هویت اخلاقی با ابعاد بیصداقتی تحصیلی نشان داد که الگوی رابطهی بین درونیسازی و ابعاد بیصداقتی تحصیلی در دختران و پسران متفاوت است، بدین صورت که رابطهی بعد درونیسازی هویت اخلاقی با بعد تقلب در آزمون در پسران کاهش یافت.