ارزیابی دو مدل تلفیقی هیدرولوژیکی- جعبه سیاه برای پیشبینی سیلاب در حوضۀ آبریز هلیلرود
نویسندگان
1 دانشیار بخش علوم و مهندسی آب، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان
2 دانشجوی کارشناسی ارشد، سازه های آبی، بخش مهندسی آب، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان
3 دانشیار بخش علوم و مهندسی آب، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان
4 استادیار بخش علوم و مهندسی آب، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان
doi
10.22059/ije.2021.314315.1430چکیده
پیشبینی جریان رودخانه در شرایط سیلابی یک بخش ضروری در مطالعات مهندسی رودخانه است که در صورت تخمین دقیق، کمک زیادی به اثربخشی بیشتر برنامههای مدیریتی کرده و کاهش صدمات مالی و جانی را فراهم میکند. استفاده از مدلهای مناسب و افزایش دقت این مدلها منجر به بهبود در دقت نتایج پیشبینی خواهد شد. یکی از راهکارهای موجود برای افزایش دقت مدلهای موجود و معتبر بارش- رواناب، ساخت مدل تلفیقی به کمک لینک روشهای هوشمند به این مدلها است. در تحقیق حاضر، از تلفیق مدل هیدرولوژیکی WEAP 21 با مدلهای جعبهسیاه ساختهشده بر اساس روش ANN و GMDH به منظور افزایش دقت مدل WEAP استفاده شد. سپس، از مدل ایجاد شده برای شبیهسازی سیلاب قسمتی از بازۀ رودخانۀ هلیلرود در استان کرمان استفاده شد. اطلاعات بارش، دبی، رطوبت، باد و دما برای رکورد موجود منهای دو سال آخر به مدل WEAP وارد شدند. بعد از واسنجی و اعتبارسنجی مدل، دو سال آخر پیشبینی شد. نتایج بهدستآمده نشان داد مدل تلفیقی (78/0R2=) WEAP-ANN توانست رواناب را با دقت بیشتری در مقایسه با مدل (59/0R2=) WEAP-GMDH و (14/0R2=) WEAP در حوضۀ آبریز مورد نظر تخمین بزند.