فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

بهبود برنامه‌های درسی رشته‌های دانشگاهی نیازمند در نظر گرفتن دیدگاه ­ها و نیازهای گروه­ های ذی ­نفع برنامۀ درسی است. هدف از پژوهش حاضر بررسی نقش دانش ­آموختگان در ارزشیابی برنامه‌های درسی دانشگاه­ های برتر کشور و جهان به­منظور طراحی یک مقیاس ارزشیابی برنامۀ درسی ویژۀ دانش ­آموختگان بود. پژوهش به­ صورت ترکیبی و از نوع اکتشافی-متوالی در قالب طراحی ابزار و جامعۀ آماری شامل شش گروه بود. گروه اوّل اعضای هیئت علمی ‌و صاحبنظران برنامه‌ریزی درسی  دانشگاه­ های برتر، گروه دوم مسئولان مراکز برنامه‌ریزی آموزشی دانشگاه ­های برتر و گروه سوم مسئولان ذی­ ربط در وزارت علوم، تحقیقات و فناوری بودند که از این سه گروه با 30 نفر مصاحبه شد. گروه چهارم دانشگاه­ های منتخب جهان، گروه پنجم مدرسان ‌دورۀ کارشناسی ارشد برخی از رشته‌های علوم انسانی دانشگاه­ های برتر و گروه ششم 30 نفر از دانش ­آموختگان شاغل بودند. ابزار جمع ­آوری داده‌ها مصاحبۀ نیمه ­سازمان یافته، تحلیل مستندات و مقیاس محقق ­ساختۀ ویژۀ دانش ­آموختگان بود. روایی سؤالات مصاحبه از نوع محتوایی بود که با استفاده از نظرهای ده نفر از متخصصان دانشگاهی و پایایی داده‌های مصاحبه با استفاده از پیاده‌سازی مجدد مصاحبه‌ها و استفاده از گروه همتا و نیز روایی مقیاس دانش ­آموختگان به ­صورت محتوایی و اعتباریابی آن با استفاده از ضریب لاشه به­ دست آمد. همبستگی درونی گویه‌ها از طریق آلفای کرونباخ برآورد شد. یافته‌ها نشان داد که دانشگاه‌های معتبر جهان به­ منظور بهبود و بازنگری برنامه‌های درسی از نظرهای تمام ذینفعان نظیر اعضای هیئت علمی، دانشجویان، دان ش­آموختگان و کارفرمایان استفاده می‌کنند. در مقایسه با آن، در دانشگاه­ های ایران دانش ­آموختگان بجز در موارد استثنایی در ارزشیابی برنامه‌های درسی مشارکت چندانی ندارند و حتّی صاحبنظران اهمیت و ضرورت مشارکت دانش ­آموختگان را پایین­ تر از سایر ذینفعان تلقی می­ کنند. با استفاده از داده‌های به­ دست آمده، یک مقیاس برای ارزشیابی برنامۀ درسی از دیدگاه دانش ­آموختگان با 62 عبارت و 7 سؤال بازتدوین شد.