اثر ژئومتری بر ردهبندی منشأ جریان سیلابی در حوضۀ جنگلی ناپلاررود استان مازندران
نویسندگان
1 استاد گروه مهندسی آبخیزداری دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری
doi
10.22059/ije.2021.320551.1480چکیده
نبود مطالعات در حوضههای جنگلی به دلیل موجود نبودن ایستگاههای هیدرومتری، همواره برنامهریزان را با مشکلات زیادی مواجه میسازد. حوضۀ آبخیز ناپلاررود که جریان دائمی طی سال دارد و در پاییندست خود نیز روستاهای زیادی را در بر میگیرد، میتواند در آینده با برنامهریزی اصولی و علمی زمینهساز توسعۀ منطقه باشد. در پژوهش حاضر سعی شده است با تحلیل هندسی حوضۀ آبخیز ناپلاررود بتوان برخی از ویژگیهای مهم آن را استخراج کرد. در تحقیق حاضر از 12 عامل فیزیوگرافی مؤثر بر منشأ جریان سیلابی استفاده شد. این عوامل شامل شیب بستر آبراهه، ضریب گردی، ضریب فشردگی، ضریب شکل، ضریب کشیدگی، طول مستطیل معادل، عرض مستطیل معادل، درصد شیب وزنی حوضه، جهت جغرافیایی، نسبت انشعاب، تراکم زهکشی و زمان تمرکز میشوند. به منظور تعیین منشأ جریان سیلابی، تمامی عوامل مؤثر نرخگذاری و وزندهی شدند. سپس، با استفاده از روش آنالیز حساسیت تکمتغیره به اولویتبندی عوامل مؤثر بر منشأ جریان سیلابی اقدام شد. با توجه نتایج آنالیز حساسیت سه عامل شیب بستر آبراهه، درصد شیب حوضه و تراکم زهکشی با وزنهای 42/7، 72/6 و 64/6 به عنوان سه عامل مهم در منشأ جریان سیلابی تعیین شدند. از بین عوامل مؤثر نیز سه عامل تراکم زهکشی، عرض مستطیل معادل و نسبت انشعاب نیز دارای وزن بهینۀ بیشتری نسبت به وزن اولیۀ اختصاصیافته به آنها بودند که نشاندهندۀ اهمیت این 3 عامل در منشأ جریان سیلابی در حوضههای جنگلی است.