چالش‌های پیش‌روی رهاسازی محصولات تراریخته Bt

doi
10.22103/jab.2015.1131
چکیده

با توجه به اینکه نیاز غذایی مردم در حال افزایش است، تامین امنیت غذایی برای این نیاز رو به رشد، مستلزم راهکارهای ویژه است. استفاده از محصولات تراریخته علی رقم چالش‌های موجود به عنوان یکی از این راهکارها در حال توسعه است، بطوریکه سطح زیر کشت این محصولات در حال افزایش است و از 28 کشور تولیدکننده در سال 2012 به بیش از 30  کشور با سطح زیر کشت180 میلیون هکتار در سال 2014 رسیده است. در این بین محصولات  Bacillus thuringiensis (Bt) با بیش از 25 میلیون هکتار از رشد و پذیرش چشمگیری برخوردار بوده اند.  علیرغم اینکه استفاده از محصولات Bt منفعت‌های قطعی را به دنبال دارد، اما نگرانی‌هایی در خصوص ایمنی زیستی آنها نیز وجود دارد. اگرچه هیچگونه گزارشی در خصوص آثار سوء اینگونه محصولات  تاکنون گزارش نشده است، اما ارزیابی دقیق و کامل اینگونه محصولات قبل از آزاد سازی ضروری است. نگرانی‌ها در خصوص محصولات Bt شامل اثر بر موجودات غیر هدف، پایداری بقایای Bt در خاک، شار ژنی محصولات تراریخته Bt، احتمال علف هرز شدن، زراعت تک محصولی و کاهش تنوع زیستی و اثرات ناخواسته انتقال ژن بر متابولیسم گیاه هستند. مقاله حاضر ضمن مروری اجمالی بر نگرانی‌های عنوان شده، بر ارزیابی و مدیریت این نگرانی‌ها در محصولات تراریخته Bt اشاره دارد که می‌تواند برای مسئولین، کارشناسان و متخصصین اهل فن مفید باشد