مطالعۀ تغییرات مکانی شوری (منطقۀ مطالعهشده: حوضۀ آبخیز حوض سلطان)
نویسندگان
1 دانشیار، دانشکدۀ کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه هرمزگان، بندرعباس
2 استادیار، دانشکدۀ کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، تهران
3 دانشآموختۀ دکترای بیابانزدایی دانشگاه هرمزگان، بندرعباس، مرکز تحقیقات استراتژیک مجمع تشخیص مصلحت نظام
4 استادیار، دانشکدۀ کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه هرمزگان، بندرعباس
doi
10.22059/ije.2021.312523.1403چکیده
شوری خاک یکی از عوامل محدودکنندۀ رشد گیاهان و تخریب اراضی است. هدف از پژوهش پیش رو، کاربردی ساختن و دسترسی به پایگاههای خارج از دسترس شوری خاک در مناطق خشک و نیمهخشک با استفاده از روشهای آزمایشگاهی و تکنیک سیستم اطلاعات جغرافیایی است. در این تحقیق سعی شده است در منطقۀ حوض سلطان قم با حفر ۸ پروفیل با عمق متوسط 5/1 متر و نمونهبرداری آب از 4 نقطه روی ترانسکتی از خط کنیک تا حد پلایا، به شناسایی روند شوری خاک و کانیهای آن پرداخته شود. نمونههای آب و خاک از هر قسمت خاک در پایان سال زراعی در اواخر شهریورماه برداشت شد و در آزمایشگاه مورد تجزیه قرار گرفت. نتایج نشان داد روند تغییرات شوری از خط کنیک تا پلایا به این صورت است که بهترتیب شاهد کلرورها، سولفاتها، کربناتها و در انتها، کربنات کلسیمها قرار میگیرند. این روند در منطقۀ حوض سلطان معنادار بود. در این تحقیق دامنۀ pH خاک از 5/6 تا 9/8 به دست آمد. همچنین، میزان شوری از 5/1 دسیزیمنس (ds/m) بر مترمربع در مجاورت خط کنیک شروع میشود و تا 30/2 دسیزیمنس بر مترمربع در کنار کفۀ نمکی افزایش مییابد. در ضمن، در منطقۀ مطالعهشده خاکهای سدیمی (قلیا) درصد سدیم تبادلی بیش از ۱۵ دارند و نسبت جذب سدیم در عصارۀ اشباع بیش از ۱۳ است.