ارزیابی کیفیت محیطی (عینی-ذهنی) و رضایتمندی سکونتی در شهرک‌های جدید (مطالعۀ موردی: شهرک توحید سبزوار)

نویسندگان

1 استادیار جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری دانشگاه حکیم سبزواری

2 کارشناس ارشد جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری دانشگاه حکیم سبزواری

3 کارشناس ارشد جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری دانشگاه حکیم سبزواری

doi
10.22059/jurbangeo.2018.219516.591
چکیده

ارزشیابی میزان رضایتمندی محیطی الگوی سکونت، طیف گسترده‌ای از مؤلفه‌های اجتماعی، کالبدی و زیست‌محیطی را دربرمی‌گیرد که درمجموع ارزش کیفیت محیط را بازگو می‌کنند. این مقاله با هدف ارزشیابی رضایتمندی ساکنان شهرک توحید از مؤلفه‌های مختلف حاکم بر محیط سکونتی و شناخت شاخص‌های تأثیرگذار بر کیفیت محیط شهری، از دو بعد عینی و ذهنی صورت گرفته است. حجم نمونه نیز با استفاده از فرمول کوکران، 374 نفر محاسبه شده است. در این پژوهش توصیفی-تحلیلی، از شیوه‌های آماری به‌ویژه روش تحلیل عاملی و ضریب هم‌بستگی پیرسون استفاده شده است. بدین‌منظور گویه‌های پژوهش در 9 شاخص دسته‌بندی و سپس این شاخص‌ها در سه بعد کیفیت محیطی (عینی-ذهنی)، کیفیت محیطی (عینی)، کیفیت محیطی (ذهنی) تقسیم شده‌اند. همچنین به‌منظور تکمیل تجزیه و تحلیل داده‌ها و بصری‌سازی آن‌ها از نرم‌افزار Arc Map در محیط GIS استفاده شده و نتایج در قالب نقشه ارائه شده است. نتایج پژوهش نشان می‌دهد سطح رضایتمندی از دیدگاه ساکنان شهرک توحید براساس تحلیل عاملی، در بعد ذهنی با مقدار 97/56 از بعد عینی با مقدار 75/46 بالاتر است. براساس نتایج ضریب هم‌بستگی پیرسونی، میان 9 شاخص حاصل‌شده از نتایج تحلیل عاملی با ضریب هم‌بستگی پیرسونی رابطة معناداری وجود دارد. بیشترین رضایتمندی از شاخص‌های کالبدی و محیطی با مقدار 577/. است. کمترین رضایتمندی نیز به شاخص آسیب اجتماعی با مقدار 126/ مربوط است. همچنین براساس نقشة کیفیت محیطی (نمرة استانداردشدة Z)، بعد عینی کمترین میزان رضایت با مقدار 73/2 و بعد ذهنی با مقدار 36/3 و درمجموع کیفیت (عینی-ذهنی) در حد متوسط با مقدار 47/3 قرار دارد.