اثر کارگذاری ورقه پلی اتیلن در عمق خاک بر نگهداری رطوبت و عملکرد گندم دیم در خاک سبک

نویسندگان

1 دانشیار پردیس کشاورزی دانشگاه تهران، علوم خاک.

2 دانشجوی کارشناسی ارشد دانشگاه تهران، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران.

3 دانشیار پردیس کشاورزی دانشگاه تهران، علوم خاک.

doi
10.22092/jwra.2014.100014
چکیده

کشور ایران به دلیل نقصان ریزشهای جوی ونامناسب بودن پراکنش زمانی ومکان بارندگی، همواره بامشکل کمبود آب روبروست. در کنار این مساله به دلیل نسبت کم خلل و فرج ریز در خاکهای سبک قدرت نگهداری آب در آنها ناچیز و نفوذ عمقی آب سریع و زیاد می­باشد. از این رو محققان سعی کرده­اند تا آب را در ناحیه ریشه با استفاده از روش­های متداول مانند لایه آسفالت، بتن و ورقه پلی­اتیلنی حفظ کنند. با توجه به شرایط خشک و نیمه­خشک بودن آب و هوای اکثر مناطق کشور و کمبود رطوبت در خاک­های سبک هدف از انجام این تحقیق بررسی اثر استفاده از ورقه پلی­اتیلنی در خاک لوم شنی با نفوذپذیری بالا در دو مزرعه اردبیل با دو عمق کارگذاری متفاوت بود تا مشخص گردد اولا کارگذاری این ورقه ­و ثانیا عمق کارگذاری آن تا جه حد بر حفظ رطوبت وشاخص­های رشد و عملکرد گندم دیم درمنطقه­ای که بیشتر بارندگی­های آن خارج از فصل زراعی بوده و با شدت­های بالا در طول فصل زراعی رخ می­دهد، موثر خواهد بود.[p1] از اینرو در مزرعه شماره یک ورقه پلی­اتیلنی در عمق 35 سانتی­متری و در مزرعه دو در اعماق 30 و 40 سانتی­متری خاک کارگذاشته شد. این تحقیق در قالب طرح کاملا تصادفی تحت دو تیمار(ورقه دار و بدون ورقه پلی­اتیلنی ) و سه تکرار اجرا و اقدام به کشت گندم دیم در پاییز در هر دو مزرعه شد و در طول دوره رشد اقدام به اندازه­گیری رطوبت با استفاده از دستگاه انعکاس­سنجی زمانی(TDR) در طول دوره رشد گردید. بعد از برداشت گندم، شاخص­های رشد و عملکرد آن اندازه­گیری شد. نتایج نشان داد استفاده از ورقه پلی­اتیلنی به شکل تک عمقی (35 سانتی­متری) در مزرعه شماره یک با افزایش محسوس نگهداری رطوبت در عمق 10 و 25 سانتی­متری نسبت به شاهد به ترتیب با مقدار 13/5 % و 88/5 % حجمی باعث افزایش شاخص­های رشد و عملکرد گندم به ویژه عملکرد دانه به مقدار 6/0 تن از 13/1 تن به 76/1تن در هکتارو عملکردکاه و کل ماده خشک به ترتیب از 58/1 و 7/2 تن به 6/3 و 05/5 تن در هکتار  نسبت به شاهد شد. این کار همچنین باعث افزایش متوسط ارتفاع ساقه از56/70 سانتی­متر به 54/80 سانتی متر و کاهش وزن هزار دانه از 52/40 به 7/31 گرم شد. اما استفاده از ورقه پلی­اتیلنی در دو عمق خاک (30 و 40 سانتی­متری) در مزرعه شماره دو و رها کردن فاصله 10 سانتی­متری بین ورقه پلی­اتیلنی برای زهکشی آب نتوانست باعث افزایش قابل توجه رطوبت و در نتیجه شاخص­های رشد و عملکرد گندم در خاک سبک گردد.  [p1] [p1]تعمیم نتایج با توجه به بررسی شرایط محلی از نظر ویژگی های بارندگی و بافت  

کلیدواژه‌ها