عبور نرخ ارز به قیمت کنجاله سویا و ذرت وارداتی
نویسندگان
1 استادیار پژوهش، مؤسسه پژوهشهای برنامهریزی، اقتصاد کشاورزی و توسعه روستایی. تهران. ایران.
2 استادیار پژوهش، موسسه پژوهشهای برنامهریزی، اقتصاد کشاورزی و توسعه روستایی. تهران. ایران.
3 استادیار پژوهش، موسسه پژوهشهای برنامهریزی، اقتصاد کشاورزی و توسعه روستایی. تهران. ایران.
doi
10.30490/aead.2023.359780.1459چکیده
در پی بروز نوسانهای نرخ ارز، دولت با هدف جلوگیری از جهش قیمت نهادههای وارداتی خوراک دام و طیور (مانند کنجاله سویا و ذرت) سیاست پرداخت ارز با نرخ ترجیحی به واردات این نهادهها را از اردیبهشت 1397 در دستور کار خود قرار داد. از اینرو، در مطالعة حاضر، با بهکارگیری اطلاعات ماهانه در دوره 1388:1-1398:8، اثر نرخ ارز و عبور آن به قیمت دو نهاده وارداتی ذرت و کنجاله سویا بررسی شد. نتایج نشان داد که به دلیل ارتباط غیرخطی میان متغیرها، به کارگیری الگوی غیرخطی مارکوف سوئیچینگ مناسب است. همچنین، برای ذرت سه رژیم و برای کنجاله سویا دو رژیم پایدار شناسایی شد. عبور نرخ ارز برای قیمت ذرت در رژیمهای صفر و یک معنیدار بود، بهگونهای که در کوتاهمدت، میزان عبور در رژیم صفر و یک، به ترتیب، دوازده و بیست درصد و اما میزان عبور بلندمدت در رژیمهای یادشده، بهترتیب، بیست و شانزده درصد برآورد شد. برای کنجاله سویا میزان عبور نرخ ارز در رژیم یک معنیدار و میزان عبور در کوتاهمدت و بلندمدت، به ترتیب، نوزده و 22 بود. این یافتهها حاکی از آن است که عبور نرخ ارز در همه رژیمهای مربوط به هر دو نهاده ناقص روی داده است. اگرچه شروع اتخاذ سیاست ارز ترجیحی از ابتدای سال 1397 بوده، اما از ابتدای سال 1398 توانسته است از عبور کامل نوسانهای نرخ ارز به قیمت نهادههای دامی مورد مطالعه جلوگیری کند. بعد از تغییرات سیاست ارز ترجیحی، با اینکه پرداخت جبرانی به خانوارها در حال اجراست، ولی ضرورت دارد که اعطای تسهیلات مورد نیاز برای تأمین مالی تولیدکنندگان به عنوان تقاضاکنندگان نهادههای وارداتی اجرایی شود.