ارزیابی رابطۀ میان دمای سطح زمین و نسبت سطح برف با استفاده از داده‌های سنجش از دور (مطالعۀ موردی: حوضۀ آبخیز کسیلیان)

نویسندگان

1 استادیار، دانشکدۀ منابع طبیعی و علوم زمین، دانشگاه شهرکرد، شهرکرد

2 دانشجوی دکتری آبخیزداری، دانشکدۀ منابع طبیعی و علوم زمین، دانشگاه شهرکرد، شهرکرد

3 استادیار، دانشکدۀ منابع طبیعی و علوم زمین، دانشگاه شهرکرد، شهرکرد

4 دانشیار، دانشکدۀ منابع طبیعی و علوم زمین، دانشگاه شهرکرد، شهرکرد

doi
10.22059/ije.2020.307634.1367
چکیده

دمای سطح زمین بر میزان تغییرات مکانی و زمانی برف پشته‏ها به عنوان یکی از اجزای مهم بیلان آبی اثر می‏گذارد... به‌رغم سهولت دسترسی به داده‏های سنجش از دور، نظیر محصولات ماهوارۀ مودیس در پایش و ارزیابی اثر دمای سطح زمین بر مساحت پوشش برفی گاهی به دلایلی سری پیوستۀ آن موجود نیست. به منظور غلبه بر این محدودیت، با استفاده از روابط رگرسیونی، ارتباط دمای سطح زمین و گسترۀ پوشش سطح برف در هر 8 روز و به صورت میانگین ماهانه طی سال‏های 1382 تا 1394 ارزیابی شد. نتایج به‌دست‌آمده نشان داد حداقل و حداکثر میانگین سالانۀ درصد پوشش سطح برف در حوضۀ کسیلیان به‏ترتیب در سال‏های 1388 و 1390 برابر با ‌86/5 و ‌32/20 درصد و همچنین، میزان میانگین سالانۀ دمای حداقل و حداکثر سطح زمین در سال‏های 1383 و 1389 برابر با 65/17 و 1/21 درجۀ سانتی‏گراد است. بررسی الگوی تغییرات دو متغیر طی دورۀ مطالعاتی نشان داد تغییرات سطح پوشش برف نسبت به دمای سطح زمین به‏صورت معکوس و به‌‌تدریج در حال افزایش است. همچنین، نتایج نشان داد در رگرسیون توانی، مقادیر NSE برای شبیه‏سازی میزان درصد پوشش سطوح برفی، ، RMSE و Bias به‌ترتیب برابر 6/0، 64/0، 88/9 و 14/2- است. این ضرایب در رگرسیون خطی به‌ترتیب برابر با 16/0، 47/0، 37/14 و 32/86 به دست آمد. بنابراین، مطالعۀ حاضر می‏تواند برای برآورد پوشش سطح برف و بازسازی نواقص آماری موجود در تصاویر ماهواره‏‏ای مؤثر باشد.