تعیین نواحی آسیب‌پذیر برای اجرای سیستم آبیاری قطره‌ای بر اساس کیفیت آب زیرزمینی با استفاده از ArcGIS

نویسندگان

1 دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات خوزستان، باشگاه پژوهشگران جوان، اهواز، ایران.

2 دانشجوی دکترای آبیاری و زهکشی، گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهرکرد.

doi
10.22092/jwra.2014.100030
چکیده

طراحی دقیق آبیاری قطره‌ای نیازمند تحلیل کیفیت آب مورد استفاده می‌باشد که منجر بهبود ضریب یکنواختی می‌شود. در این پژوهش، پارامترهای آبخوان در شمال استان خوزستان ارزیابی و قابلیت کاربرد آب زیرزمینی منطقه دزفول- اندیمشک در سیستم‌های آبیاری قطره‌ای بررسی شد. به این منظور، از ابزار میان‌یابی برای پهنه‌بندی پارامترهای شیمیایی جمع‌آوری شده از 104 چاه عمیق استفاده شد. در ابتدا، برای انتخاب روش میان‌یابی مناسب مقادیر پیش‌بینی شده هر عنصر با مقادیر مشاهده‌ای با استفاده از شاخص میانگین مجموع مربعات خطا مقایسه و درون‌یابی و تحلیل مکانی داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار سیستم اطلاعات جغرافیاییدر لایه‌های مختلف انجام شد. فاکتورهای ارزیابی شامل نسبت جذب سدیمی(SAR)، کل نمک‌های محلول(TDS)، سختی کل(TH) و شاخص اشباع لانژیلر(LSI)اغلب به صورت مستقیم از داده‌های تجزیه شیمیایی آّب مانند کلسیم، منیزیم، بی‌کربنات، پتاسیم و سدیم برآورد شد. نتایج نشان داد شاخص اشباع لانژیلر در حدود 90 درصد چاه‌ها دارای مقادیر مثبت است. سختی کل در بسیاری از بخش‌های منطقه مورد مطالعه بیش از 300 میلیگرم در لیتر (آب خیلی سخت) بود که نشان دهنده خطر بروز گرفتگی در قطره‌چکان‌ها و رسوب کربنات می‌باشد. همچنین، غلظت کل مواد جامد محلول در بخش جنوبی منطقه بیش از 2000 میلیگرم در لیتر بود.