ارزیابی کارآیی مصرف آب و برآورد عملکرد گندم با استفاده از مدل SWAPدر بخشی از ‌شبکه آبیاری و زهکشی درودزن

نویسندگان

1 دانش‌آموخته کارشناسی ارشد، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات تهران، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، گروه مهندسی آب، تهران، ایران.

2 دانشیار، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات تهران، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، گروه آب، تهران، ایران.

3 دانشیار، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد لاهیجان، گروه مهندسی آب، لاهیجان، ایران.

4 استادیار ،دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات تهران، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، گروه مهندسی آب، تهران، ایران.

doi
10.22092/jwra.2014.100029
چکیده

اندازه‌گیریاجزایبیلانآبدر فاصله‌هایزمانیکوتاهبه دلیلوقت گیربودنوپرهزینهبودن،مشکلاست. لذا، می‌توان از مدل‌های آب، خاک و گیاه برای برآورد این مولفه‌ها استفاده نمود. در این پژوهش، به منظور برآورد عملکرد دانه و ارزیابی کارآیی مصرف آبازمدلاگروهیدرولوژیکSWAPاستفادهشد. اینپژوهشدریک دوره 10 ساله از 1379-1389 وبخشی از محدوده شبکهآبیاری و زهکشی سد درودزن به نام اراضی پایاب کانال اردیبهشتانجامو مدل برای سال­های1379 تا 1382 براساس داده­های اندازه­گیری شده در مزرعه واسنجی و برای سال­های 1385 تا 1389 صحت سنجی شد. نتایج شبیه‌سازی مولفه‌های بیلان با استفاده از مدل SWAPو همچنین ارزیابی شاخص‌های آماری و مقایسه بین نتایج حاصل از شبیه‌سازی عملکرد دانه گندم نشان می‌دهد،که مدل SWAPعملکرد محصول را به خوبی برآورد نموده، به­طوری­که مقدار R2حدود 98/0 و براساس آزمون مقایسه میانگین t-testدر سطح پنج درصد، تفاوت معنی دار نبود(05/0P>) و مقدار جذر مربعات خطا و جذر مربعات خطای نرمال شده به ترتیب 234 کیلوگرم در هکتار و پنج درصد بدست آمد. با استفاده از نتایج شبیه‌سازی پس از اعتبارسنجی، مقدار شاخص بهره­وری آب آبیاری، بهره­وری تعرق، بهره­وری تبخیر-تعرق و بهره­وری بارندگی+آبیاری به ترتیب بین 77/0تا08/2، 15/1تا 10/2، 68/0تا 26/1 و 6/0 تا 37/1 کیلوگرم بر مترمکعب بدست آمد. ارزیابی نتایج، بررسی روش آبیاری و اقلیم منطقه نشان می‌دهد، تبخیر مستقیم از سطح خاک و اجرای روش آبیاری سطحی سبب کاهش WPET در مقابل WPIشده است.