فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

تغییر کاربری اراضی، نتیجۀ تعامل پیچیده بین بسیاری از فرایندها هستند. به‌منظور درک این پویایی‌ها، مدل‌های بسیاری در دهه‌های اخیر تولید شده‌اند. مطالعۀ حاضر با به‌کارگیری تصاویر ماهواره‏ای Landsat و استفاده از الگوریتم طبقه‏بندی حداکثر احتمال، به بررسی الگوی کاربری اراضی حوضۀ آبخیز سیمینه‌رود در سال‏های 1379، 1384، 1389 و 1396 پرداخته و سیر تبدیلات تاریخی آنها را مشخص می‌کند. در نهایت، سناریوهای مختلف تغییرات کاربری اراضی در سال 1419، با بهره‌گیری از آخرین نسخۀ موجود مدل Dyna-CLUE ‌بررسی شده است. نتایج حاصل از مدل‌سازی بیانگر کارایی مدل Dyna-CLUE در تحلیل و پیش‌بینی الگوهای کاربری اراضی در سطح حوضه‌ای بوده و ضرایب واسنجی و اعتبارسنجی آن در سال‌های 1384 و 1389 به‌ترتیب 84/0 و 69/0 است. تحلیل تغییرات کاربری اراضی طی سال‌های 1379 تا 1396 نشان داده که بیشترین تغییر، تبدیل اراضی مرتعی به کشت آبی است؛ به طوری که حدود 343 کیلومترمربع از اراضی مرتعی (معادل 13 درصد) کاهش یافته و اراضی کشاورزی آبی حدود 127 درصد رشد داشته است. همچنین، آرایش مکانی کلاس‌های کاربری اراضی در سال 1419 در قالب سه سناریوی خوش‌بینانه، بدبینانه و ادامۀ روند گذشته بررسی و خروجی‏های آن نشان داده است که الگوی آتی غالب کلاس‌های کاربری اراضی منطقه نسبت به الگوهای فضایی تاریخی تغییر زیادی نکرده و پیشروی به‌صورت مجاورتی بوده است. نتایج مطالعۀ حاضر می‌تواند به‌عنوان ابزاری کارآمد، برنامه‌ریزان محیط ‌زیست را در تجهیز مدیریتی زیرساخت‌های آتی حوضۀ سیمینه‌رود یاری دهد.