تئوری چشم انداز؛ رهیافتی نوین در توضیح پدیده فرار مالیاتی
نویسندگان
1 دانشجوی دکترای اقتصاد دانشگاه آزاد اسلامی واحد اراک
2 دانشیار اقتصاد دانشگاه پیام نور، تهران، ایران
3 دانشیار اقتصاد دانشگاه تهران
doi
10.22059/jte.2018.64841چکیده
بهطور معمول تجزیه و تحلیل فرار مالیاتی براساس تئوری مطلوبیت انتظاری میباشد و این امر منجر به بسیاری از مسائل کمی و کیفی شده است. در ادبیات فرار مالیاتی این اعتقاد وجود دارد که با افزایش نرخ مالیات، میزان فرار مالیاتی نیز افزایش مییابد، اما دلیل اینکه مؤدیان از پرداخت مالیات فرار میکنند چیست؟ شواهد کافی برای اثبات نتایج گفته شده وجود ندارد. در این مقاله با استفاده از تئوری چشمانداز که برای اولین بار توسط کانمن و تورسکی در سال 1979 مطرح شده، به بررسی مسئله فرار مالیاتی پرداخته میشود. مقایسهی نتایج حاصل از محاسبات در سناریوهای مختلف احتمالات ارائه شده حاکی از تفاوت بسیار زیاد جرائم مالیاتی بین تئوری چشمانداز و تئوری مطلوبیت انتظاری میباشد. جرایم بهدست آمده با استفاده از تئوری مطلوبیت انتظاری بسیار بزرگتر بوده و همچنین با افزایش احتمال حسابرسی در هر دو نظریه، نرخ جریمهی مالیاتی کاهش مییابد. در سناریوهای ترکیبی افزایش احتمال حسابرسی شدن و افزایش وزن احتمال، محاسبات با استفاده از تئوری چشمانداز، نشان ازکاهش نرخ جرایم مالیاتی و همچنین حساسیت جرایم به وزن احتمال حسابرسی دارند. طبقهبندی JEL:D81, H26, H29