فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

تغییر اقلیم با ایجاد تغییر در میزان دما و بارش موجب تغییر در دبی رودخانه‏‏ها می‏‏شود. محدودیت منابع آبی و توزیع نامتجانس آن در مناطق مختلف کشور سبب شده است که در مقایسه با بسیاری از نقاط جهان، نسبت به پدیدۀ تغییر اقلیم آسیب‌پذیر‏‏تر باشد. شبیه‏‏سازی جریان رودخانه به عنوان پیش‏‏نیاز برخی از مسائل زیست‏محیطی و مهندسی ‌اهمیت دارد. در تحقیق حاضر تأثیر تغییر اقلیم بر میزان رواناب سطحی حوضۀ آبخیز هلیل‏رود استان کرمان با استفاده از مدل IHACRES در دوره‏های زمانی آیندۀ نزدیک (2020-2050) و آیندۀ دور (2070-2100) پیش‏بینی شد. به این منظور، ابتدا داده‏‏های روزانۀ بارش و دما ایستگاه‏های تعیین‌شده طی دورۀ آماری 1995ـ 2017 از ایستگاه‌های هواشناسی منطقۀ مطالعه‌شده اخذ شدند. سپس، خروجی‏‏های مدل گردش عمومی جو CanESM2 تحت دو سناریوی انتشار میانه (RCP4.5) و بدبینانه (RCP8.5) با استفاده از مدل SDSM ریزمقیاس شدند. میانگین دمای ایستگاه‏ها در دو دورۀ آیندۀ نزدیک و دور به‌ترتیب 5- و 6/4- درصد کاهش و میزان بارش نزدیک 5/42 و 40 درصد افزایش نسبت به دورۀ مشاهداتی (1989-2017) نشان دادند. در گام بعدی، مقادیر پیش‏‏بینی‌شدۀ دما و بارش توسط مدل ریزمقیاس‏نمایی آماری SDSM به مدل بارش- رواناب IHACRES وارد شده و تغییرات دبی در دو دورۀ زمانی آینده پیش‏‏بینی شد. بر اساس مقادیر پیش‌بینی‌شده، متوسط دبی ماهانه در هر دو ایستگاه (کناروئیه، چشمه عروس) در ماه‏‏های گرم سال بیشترین افزایش را بر اساس پیش‏بینی‏ها نشان داد. براساس یافته‏‏های پژوهش حاضر، کاهش دما و افزایش میزان بارش طی دوره‏های آینده منجر به افزایش رواناب و شدت وقایع سیل در حوضۀ آبخیز هلیل‌رود در ماه‏های گرم سال خواهد شد.