شبیه‌سازی پارامترهای مؤثر بر روند دبی جریان رودخانه با استفاده از مدل بارش-رواناب HACRES در دوره‌های آتی (مطالعۀ موردی: رودخانۀ زولاچای)

نویسندگان

1 استادیار گروه علوم و مهندسی آب، دانشگاه تبریز

2 دانش‌آموختۀ کارشناسی ارشد، علوم و مهندسی آب، دانشگاه تبریز

3 دانشیار گروه علوم و مهندسی آب، دانشگاه تبریز

4 دانشجوی دکتری علوم و مهندسی منابع آب، دانشگاه تبریز و مدرس گروه عمران، مؤسسۀ آموزش عالی علم و فن ارومیه

doi
10.22059/ije.2021.311773.1394
چکیده

نظر به اهمیت آثار تغییر اقلیم بر منابع آبی، بررسی رفتار رودخانه به‌ویژه میزان آبدهی آن در دوره‏های آتی برای مدیریت منابع آب و ارائۀ راهکارهای سازگاری با پدیدۀ تغییر اقلیم امری مفید و ضروری است. هدف از تحقیق حاضر، بررسی اثر پدیدۀ تغییر اقلیم بر دبی رودخانۀ زولاچای واقع در استان آذربایجان ‏غربی است. به این منظور، ابتدا با استفاده از مدل LARS-WG مقادیر بارش و دمای ایستگاه هواشناسی چهریق علیا تحت سناریوهای مختلف از سال 2021 تا سال 2080 پیش‌بینی شد. سپس، بر اساس داده‌های ریزمقیاس‌شدۀ بارش و دمای آینده، به کمک مدل بارش-رواناب IHACRES واسنجی و صحت‌سنجی‌شدۀ حجم رواناب خروجی حوضۀ آبخیز در دوره‏های آتی شبیه‌سازی شد. نتایج پیش‏بینی رواناب طی دوره‏های اقلیمی آتی نشان داد متوسط تغییرات رواناب سالانه درازمدت طی دورۀ 2021ـ 2080 به میزان 12/1 مترمکعب در ثانیه (34/33 درصد) تحت سناریوی RCP2.6، 17/1 مترمکعب در ثانیه (67/33 درصد) تحت سناریوی RCP4.5 و 37/1 مترمکعب در ثانیه (42/39 درصد) تحت سناریوی RCP8.5 نسبت به دورۀ پایه کاهش خواهد یافت.