بررسی گسترش جبهه رطوبتی در آبیاری قطره‌ای تحت منبع خطی در خاک دو لایه

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد آبیاری و زهکشی دانشگاه تبریز.

2 استادیار گروه مهندسی آب دانشگاه تبریز.

doi
10.22092/jwra.2014.100042
چکیده

غالباً طراحیوبرنامه­ریزی آبیاری قطره­ای بدون آگاهی کافی از توزیع رطوبت در خاک انجام می­گیرد که در نتیجه به طراحی وبرنامه­ریزی صحیح ختم نمی­شود. معمولا خاک­های زراعی در اثر شخم و عملیات زراعی به دولایه با چگالی متفاوت تبدیل می­شوند، به طوریکه لایه بالایی بافتی سبکتر نسبت به لایه پایینی دارا می­باشد. در این مطالعه گسترش جبهه رطوبتی در خاک دولایه مورد بررسی قرار گرفت. آزمایش­های صحرایی به منظور تعیین پیشروی جبهه رطوبتی در آبیاری قطره­ای تحت منبع خطی در خاک دولایهانجام شد. به منظور بررسی اثر زمان آبیاری و حجم آب وارد شده به خاک بر روی گسترش افقی و عمودی جبهه رطوبتی، آزمایش­ها در چهار زمان 1، 3، 5 و 7 ساعت در خاک دو لایه انجام گردید. نتایج نشان داد که با افزایش زمان آبیاری، پیشروی افقی و عمودی جبهه رطوبتی افزایش می­یابد اما بعد از گذشت 5 ساعت ابعاد جبهه رطوبتی تغییر چندانی نشان نداد. در لایه دوم به دلیل بافت سنگین آن گسترش پیاز رطوبتی بسیار کند بوده و تنها مقدار رطوبت در آن افزایش می­یابد. همچنینبا کاربرد مدل هایدروس دو بعدی اقدام به شبیه سازی آزمایش­های انجام یافته در شرایط مشابه گردید. مقایسه نتایج حاصل از آزمایش­های صحرایی با شبیه­سازی عددی دو بعدی مدل هایدروس تطابق رضایت بخش شبیه سازی­ها با مشاهدات را نشان داد. بر اساس نتایج حاصل نتیجه گرفته شد که دقت مدل هایدروس در شبیه­سازی جبهه رطوبتی در خاک دو لایه زمانی که آب به لایه دوم رسیده­باشد کاهش می­یابد.