تبیین رفتار آب در شکلگیری نظام باغ سازی بیرجند مبتنی بر مدلسازی کمی
نویسندگان
1 استادیار دانشکدۀ هنر، گروه صنایع دستی، دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایران
2 دانشجوی دکتری، گروه معماری، دانشکدۀ هنر و معماری، واحد بیرجند، دانشگاه آزاد اسلامی، بیرجند، ایران
3 استادیار گروه معماری، دانشکدۀ هنر و معماری، واحد بیرجند، دانشگاه آزاد اسلامی، بیرجند، ایران
4 استادیار پژوهش هنر، دانشکدۀ هنر، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران
doi
10.22059/ije.2021.319169.1471چکیده
آب از اصلیترین و حیاتیترین عناصر در شکلگیری باغ است که شیوۀ حضور و حرکت آن، نظام خاصی دارد و در گونههای متفاوت باغ ایرانی، شکلهای مختلفی به خود میگیرد. به این منظور، پژوهش حاضر با هدف تبیین رفتار آب در شکلگیری نظام باغسازی بیرجند مبتنی بر مدلسازی کمی انجام شد. پژوهش حاضر از نظر هدف، کاربردی و از لحاظ روش استفادهشده، فلسفۀ زیربنایی آن اثباتگرایی، قیاسی و استراتژی آن، پیمایشی بود. بنابراین، جامعۀ آماری پژوهش از 247 نفر شامل اعضای کمیتهها و متخصصان حوزۀ معماری تشکیل شد که از این بین، 150 نفر از اعضای کمیتهها و متخصصان حوزۀ معماری با استفاده از جدول مورگان و گرجسی به عنوان حجم نمونه، انتخاب و مطالعه شدند. ابزار گردآوری دادهها نیز پرسشنامههای محققساخته بود. تجزیهوتحلیل دادهها با استفاده از نرمافزار Spssنسخۀ 25 و همچنین، آزمون KMO انجام شد. نتایج تحلیل دادهها نشان داد نه تنها آب در نگاه معماران در نظام باغسازی بیرجند اهمیت دارد، بلکه (به لحاظ ابعاد فرایندی، عملکردی و محیطی) میتواند مخاطبان را به خیزش و تحرک لذت روحیـ روانی در نظام باغسازی وادار سازد (05/0> P). با توجه به نتایج، پیشنهاد میشود سازمانهایی مانند شهرداری و میراث فرهنگی برای احیای هویت معماری سنتی و اصیل ایرانی برای نسل آینده در طراحی پارکهای شهری، مجموعههای توریستی و گردشگری، طراحی المانهای فضایی و میادین از الگوهای فضایی حاصل در پژوهش حاضر در کنار سایر پژوهشها استفاده کنند.