ارزیابی میدانی و عملکرد مدل SALTMED در مدیریت آبیاری تناوبی آب شور و غیر شور

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری آبیاری و زهکشی گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی دانشگاه زابل.

2 دانشیار گروه مهندسی آبیاری و آبادانی، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران.

3 استادیار گروه مهندسی آبیاری و آبادانی، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران.

doi
10.22092/jwra.2014.100044
چکیده

با توجه به محدودیت­های روز افزون در دستیابی به آب غیر شور در کشاورزی و لزوم ارائه­ی راهکارهای مدیریت آب­های نامتعارف، گزینه­های مدیریتی در آبیاری در استفاده از آب شور در تناوب با آب غیر شور برای محصول ذرت علوفه­ای ارزیابی شد. سطوح شوری مورد استفاده 4/0 (برای تیمار شاهد)، 5/3 و 7/5 دسی­سیمنز بر متر بود. آبیاری با استفاده از سیستم نوار تیپ (آبیاری قطره­ای) و با کنترل مجزای هر کرت انجام گرفت. در این تحقیق مدل  SALTMEDکه با در نظر گرفتن سیستم‌های مختلف آبیاری، انواع خاک و لایه‌بندی آن، محصولات مختلف، تدابیر مختلف مدیریت آب آبیاری (مثل اختلاط یا تناوب آب شور و شیرین)، نیاز آبشویی و کیفیت آب، رویکرد جامعی نسبت به آب، محصول، خاک و مدیریت مزرعه دارد، با نتایج میدانی بدست آمده مورد ارزیابی قرار گرفت. عملکرد محصول بر اساس وزن تر به عنوان پارامتر ارزیابی این مدل برای 9 تیمار مختلف (از نظر کاربرد آب شور و شیرین) در نظر گرفته شد. نتایج این تحقیق نشان داد پیش‌بینی مدل در عملکرد محصول رضایت‌بخش بوده و مقدار خطای نسبی بین داده‌های مشاهده‌ای و شبیه‌سازی‌شده بین 0/0 تا 7/24 درصد بدست آمد. هم‌چنین همبستگی خوبی بین مقادیر مشاهده‌ای و تخمینی عملکرد محصول بدست آمد (با ضریب تعیین 79/0). آزمون آماری نیز نشان داد که تفاوت معنی­داری بین مقادیر مشاهده­ای و تخمینی وجود نداشت. این بررسی نشان می­دهد مدل SALTMED می‌تواند به عنوان ابزار سودمندی برای مدیریت آب در مزرعه و پیش‌بینی عملکرد محصول مورد استفاده قرار گیرد.