برنامه ریزی آبیاری نیشکربا استفاده از تلفیق داده‌های سنجش از دور و مدل SWAP در کشت و صنعت نیشکر میرزا کوچک خان خوزستان

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد مهندسی آبیاری و زهکشی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران.

2 دانشیار موسسه تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی، کرج.

3 دانشیار گروه مهندسی آبیاری و زهکشی، دانشکده کشاورزی دانشگاه تربیت مدرس، تهران.

doi
10.22092/jwra.2015.101063
چکیده

منظور از برنامه­ریزی آبیاری ارائه مقادیر مناسب آب آبیاری و تاریخ­های مناسب آبیاری در یک منطقه می­باشد. در این تحقیق میزان مطابقت وضعیت موجود برنامه­ریزی آبیاری با نیاز آبی گیاه در منطقه کشت و صنعت نیشکر میرزاکوچک خان اهواز با استفاده از مدل شبیه­سازی SWAP مورد ارزیابی قرار گرفت. به­منظور واسنجی و صحت­یابی مدل SWAP در شرایط محدودیت دسترسی به­داده­های اندازه­گیری شده مزرعه­ای از تصاویر ماهواره LANDSAT 7 ETM+ و الگوریتم SEBAL برای12 تاریخ در طی فصل رشد نیشکر استفاده شد. نتایج شبیه­سازی اجزای بیلان آب توسط مدل واسنجی شده SWAP نشان دادکه مقدار آب مصرفی در منطقه (2640 میلی­متر) بیش از نیاز آبی گیاه بوده و حجم زیادی از آن به­صورت نفوذ عمقی از منطقه توسعه ریشه گیاه خارج می­شود. کارآیی مصرف آب نیشکر در شرایط مدیریت زارع 35/0 تن نیشکر (ساقه) در هکتار در سانتی­متر به دست آمد. شش گزینه برنامه­ریزی آبیاری شامل: 1) برنامه آبیاری مطابق با مدیریت زارع، 2) تغییر تاریخ­های آبیاری بر اساس مقادیر تنش مجاز روزانه، 3) حذف تعدادی از نوبت­های آبیاری، 4) تغییر تاریخ­های آبیاری براساس حداکثر مقدار تخلیه مجاز نیشکر، 5) کاهش 10% تا 40% عمق آبیاری و 6) کاهش 20% عمق آبیاری در 4 گزینه­ی اول با استفاده از مدل SWAP مورد بررسی قرار گرفت و تقویم بهینه آبیاری (شامل تاریخ­ و عمق آبیاری که منجر به افزایش کارایی مصرف آب می­گردد) برای منطقه پیشنهاد شد. نتایج حاصل از شبیه­سازی اجزای بیلان آب در شرایط اعمال تقویم بهینه آبیاری، نشان داد که با تغییر تاریخ­های آبیاری می­توان به­طور متوسط میزان آب مصرفی در منطقه را 27% کاهش و کارآیی مصرف آب را 30% افزایش داد،کاهش 20% عمق آب آبیاری نیز باعث افزایش 26% کارایی مصرف آب می­گردد. هم­چنین در صورت ترکیب این دو گزینه میزان آب مصرفی به­طور متوسط 42% کاهش و کارآیی مصرف آب 68% افزایش می­یابد.

کلیدواژه‌ها