فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

تئورژی نوعی جادو با استفاده از نمادها برای تسخیر ارادۀ ایزدان و تصرف در قوای الهی است. تئورژیست معتقد است که بعضی اشیاء به سبب شباهت-هایی نمادین با ایزدان ارتباط دارند و با استفاده از آنها می‌توان اراده و قوای آن ایزدان را تسخیر کرد. به عقیدۀ پروکلوس تئورژی نوعی معرفت است و فلسفه و تئورژی علی‌رغم بعضی تفاوت‌ها مبانی مشترکی دارد. فلسفه معرفتی مبتنی بر نام‌ها و ایده‌ها و تئورژی معرفتی مبتنی بر نمادها است. وی این دو نوع معرفت را با تفسیری متفاوت از دو مفهوم علیت و شباهت با یکدیگر جمع می‌کند، زیرا به عقیدۀ او هر معرفتی مبتنی بر رابطۀ علی و علیت مبتنی بر شباهت علت و معلول به یکدیگر است. هر علتی معلول‌هایی شبیه به خود پدید می‌آورد و هر معلولی به موجب این شباهت به علت خود بازمی‌گردد و بازگشت معلول به علت همان معرفت است. علیت و شباهتی که پروکلوس توصیف می‌کند، از اصول جادو است و نظیری در علم و فلسفه ندارد. پروکلوس با ارائۀ تبیینی متفاوت از علیت و شباهت، فلسفه و جادو را به یکدیگر نزدیک می‌سازد.