ارزیابی فنی و اقتصادی روش‌های آبیاری قطره‌ای و شیاری در کشت پنبه تحت اعمال کم‌آبیاری

نویسندگان

1 عضو هیئت علمی مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان کرمان.

2 استادیار گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهید باهنر کرمان.

3 عضو استعدادهای درخشان باشگاه پژوهشگران و نخبگان جوان دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرمان.

doi
10.22092/jwra.2015.101166
چکیده

افزایش روزافزون جمعیت، بهره­برداری بهینه از منابع آب به ویژه در بخش کشاورزی را ضروری ساخته است. به­منظور ارزیابی فنی و اقتصادی سیستم­های آبیاری شیاری و قطره­ای در کشت پنبه، آزمایشی بر پایه طرح بلوک­های کامل تصادفی در سه تکرار، در سال زراعی 1389 به اجرا درآمد. در این تحقیق عامل اصلی شامل سه مقدار آب (100% ،  80% و 60% نیاز آبی)  و عامل فرعی شامل دو روش آبیاری (آبیاری شیاری و آبیاری قطره‏ای) بودند. نتایج نشان داد که میزان عملکرد، بهره­وری آب مصرفی، وزن غوزه و و تعداد غوزه در بوته در سیستم آبیاری قطره­ای به ترتیب به میزان 8، 44، 15 و 33 درصد نسبت به سیستم آبیاری شیاری افزایش داشت و میزان آب مصرفی 40 درصد کاهش یافت. همچنین مقایسه دو تیمار 100 و 80 درصد نیاز آبی نشان داد که تیمار 100 درصد نیاز آبی از افزایش 6/1 درصدی عملکرد، 9 درصدی تعداد غوزه در بوته و 6/3 درصدی وزن غوزه نسبت به تیمار 80 درصد نیاز آبی برخوردار بود و از طرفی افزایش 18 درصد بهره­وری آب و صرفه‌جویی 1900 مترمکعب آب (19 درصد آب مصرفی) در هکتار از نقاط قوت تیمار 80 درصد نیاز آبی بود. بهره­وری اقتصادی نیز نشان داد که تیمار 80 درصد نیاز آبی اعمال شده در سیستم آبیاری قطره­ای از بهترین جایگاه برخوردار است. لذا برای افزایش سود کشاورزان و استفاده بهینه از منابع آب، به­نظر می­رسد اعمال 20 درصد کم­آبیاری نسبت به تأمین نیاز کامل آبی گیاه می‌تواند بسیار سودمند باشد.

کلیدواژه‌ها